Jaka grupa krwi jest najrzadsza?

20
6193

Najrzadziej spotykaną grupą krwi jest układ AB w połączeniu z układem Rh(-). Ma to związek z faktem, iż do jej stworzenia niezbędne są dwa czynniki genetyczne oraz ich odpowiednie połączenie, które w toku ewolucji jest stopniowo eliminowane ze względu na małą ilość korzyści z ich współistnienia. Dowiedz się więcej na temat częstości występowania grup krwi i znaczenia tego zjawiska dla każdego z nas.

Jak się rozkłada w populacji grupa krwi?

0 +  38,4%
0 –   7,7%
A +  32,3%
A –   6,5%
B +  9,4%
B –   1,7%
AB + 3,2%
AB –  0,7%

Grupy krwi

Jak wiemy krew pełni niezwykle ważną funkcję w naszym organizmie, w którym występuje w ilości kilku litrów. Odpowiada ona za odpowiednie dotlenienie oraz odżywanie wszystkich komórek ciała, organów oraz tkanek. Każdy z nas wie, że istnieje coś takiego jak grupa krwi, ale co to takiego właściwie? Grupa krwi jest określana jako zbiór antygenów, które występują na powierzchni krwinek czerwonych. To właśnie ten zestaw antygenów decyduje o tym jaką grupę krwi mamy. Grupa krwi, którą posiadamy jest uzależniona od naszych przodków oraz ich stylu życia. W przypadku gatunku ludzkiego wyróżnia się aż 35 układów grupowych krwi. Grupa krwi ma szczególne znaczenie w przypadku różnych chorób lub zaburzeń, które wymagają np. transfuzji krwi czy przeszczepu narządów. Wśród naukowców istnieje również przekonanie, że to jaką mamy grupę krwi ma duże znaczenie dla naszego zdrowia, upodobań oraz odporności.

Układ krwi ABO

Układ krwi ABO jest tym najważniejszym z układów, które występują u człowieka. Co ważne w przypadku tego układu antygeny występują nie tylko na powierzchni erytrocytów, ale również na powierzchni niemalże wszystkich komórek ciała – wyjątkiem są tylko neurony. Antygeny w tym układzie są polisacharydami, które powstają już w 6 tygodniu życia płodu, a w pełni się rozwijają w wieku 6-18 miesięcy. Z tego powodu właśnie grupa krwi u dzieci jest określana dopiero po skończeniu 2 roku życia. W tym układzie wyróżnia się cztery podstawowe grupy krwi: A, B, AB oraz O. Warto wiedzieć, że w tym układzie wytwarzany jest antygen H, który w największym stężeniu występuje u osób, które mają grupę krwi O i w przypadku tych osób proces syntezy antygenów zostaje zarówno antygen A oraz B – to mamy do czynienia z grupą krwi AB, a jeśli nie występuje żaden z tych antygenów – jest to grupa krwi O. Grupa krwi O jest tą najstarszą i kiedyś występowała u osób, które żywiły się głównie mięsem. Wraz z rozwojem roślin uprawnych grupa 0 u niektórych osób zaczęła się przekształcać w grupę A, a wędrówki ludów doprowadziły do powstania grupy B. W efekcie doszło również do połączenia grupy A z grupą B i tak powstała grupa krwi AB.

Sprawdź jak grupa krwi 0 powinna się odżywiać >

Tym czterem najważniejszym grupom krwi przypisuje się konkretne cechy. Wg badań osoby, które mają grupę krwi A są bardziej odporne na infekcje oraz wirusy, ale mogą się u nich pojawiać problemy z brakiem energii, uczuciem ciężkości z uwagi na problem z usuwaniem toksyn z organizmu. U tych osób mogą również pojawiać się trudności w trawieniu białka pochodzenia zwierzęcego, ponieważ ich organizm wytwarza mało kwasów żołądkowych. U tych osób jest naturalna skłonność do występowania zaburzeń w oddychaniu, astmy, anemii. Są bardziej narażone na różne choroby serca lub naczyń wieńcowych, nowotwory, cukrzycę. Mogą się u nich również pojawić trudności z zapamiętywaniem, uczeniem się a nawet stany psychozy. Zgodnie z badaniami osoby z grupą krwi A mogą starać się przeciwdziałać wyżej wymienionym zagrożeniom uzupełniając braki w występowaniu witaminy z grupy B oraz witaminę C. Takim osobom zaleca się stosowanie diety bogatej w ryby, razowe pieczywo, kasze, banany czy rośliny strączkowe, a także chude mięso, zboża, pestki dyni, jajka, chude mleko. Dla tych osób polecana jest dieta wegetariańska. Jeśli chodzi o aktywność fizyczną to w tym przypadku najbardziej odpowiedni powinien być spokojny wysiłek tkj. np. joga, pilaste, tai-chi.

Sprawdź jak grupa krwi A powinna się odżywiać >

Osoby z grupą krwi B mają zdecydowanie silniejszy system odpornościowy organizmu, dzięki czemu są one mniej narażone na nowotwory oraz choroby układu krążeniowego. W tym przypadku organizm wytwarza więcej kwasów żółciowych, więc te osoby nie powinny mieć problemów trawiennych, a ciężkie oraz tłuste posiłki powinny być szybko trawione. Osoby z tą grupą krwi są jednak bardziej narażone na choroby związane z metabolizmem. Są również bardziej narażone na występowanie paciorkowców oraz gronkowców, częściej chorują na zapalenie gardła, płuc czy zatok. Ich narządy wzroku oraz słuchu również są bardziej narażone na infekcje. W przypadku tej grupy krwi jest również wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II, nadciśnienie czy toczeń. Tak samo jak w przypadku poprzedniej grupy krwi tutaj również zaleca się dietę bogatą w witaminę C oraz witaminy z grupy B. Dla tych osób najlepszą aktywnością fizyczną będzie bieganie, pływanie lub po prostu długi spacer.

Sprawdź jak grupa krwi B powinna się odżywiać >

Osoby, u których występuje grupa krwi AB określa się jako sprawne fizyczne oraz o większej sile. Takie osoby są mniej podatne na choroby, ale jak już chorują to mogą borykać się z wieloma problemami równocześnie. Trudniej przyswajają witaminy oraz minerały, mają również problemy z trawieniem białka oraz tłuszczów, co może prowadzić do nadwagi. Są również bardziej narażone na występowanie pasożytów układu pokarmowego. U takich osób jest większe ryzyko zachorowania na choroby krążeniowe, infekcje, osteoporozę, nowotwory, grzybicę, również są bardziej podatne na powstawanie zakrzepów krwi. Również dla tej grupy krwi zaleca się stosowanie diety bogatej w źródła witamin oraz minerałów, głównie witamin z grupy B. Dieta tych osób powinna również zawierać niską zawartość cukru, ponieważ wpływa to na utratę energii. Najlepsza aktywność fizyczna w przypadku tych osób to pływanie, jazda na rowerze czy spacery.

Osoby mające grupę krwi O mają mocny układ odpornościowy, ale mają one problemy z metabolizmem, przez co łatwiej tyją oraz są narażone na choroby serca, miażdżycę oraz cukrzycę. U tych osób częściej niż u innych mogą wystąpić problemy ze stawami czy zapalenia jelita grubego. Również ich reakcją na stres często są problemy pokarmowe objawiające się rozwolnieniem, zaparciem, wrzodami żołądka czy dwunastnicy. Często odczuwają zmęczenie, więc ich dieta powinna być bogata w witaminy z grupy B oraz białka zwierzęce, które można znaleźć w produktach mięsnych, pełnoziarnistym oraz razowym chlebie, jajkach, orzechach, pomidorach czy roślinach strączkowych. Najlepszą aktywnością fizyczna dla osób z tą grupą krwi powinien być tenis, aerobik czy jazda na nartach.

Układ krwi Rh

Ten układ krwi również występuje u człowieka i należy do najbardziej zróżnicowanego układu. W tym układzie można wyróżnić aż 49 antygenów, w tym 5 antygenów głównych, które występują tylko i wyłącznie na krwinkach czerwonych. Antygeny główne w tym układzie to: D, C, c, E i e. Określenie Rh+ dotyczy osób, które mają antygen D na powierzchni czerwonych krwinek, a u osób, u których nie ma reakcji czerwonych krwinek z anty-D mówi się o Rh -. Można również wyróżnić osoby, które określa się mianem Rh- oraz Rh+. Jest to sytuacja gdzie występuje tzw. słaby antygen D.

Transfuzja krwi

W przypadku transfuzji krwi pod uwagę bierze się zasady tkj.:

  1. Krew grupy 0Rh- może zostać przetoczona u każdej osoby.
  2. Dawca dla osoby z grupą 0Rh może być osoba, która ma identyczną grupę krwi czyli 0Rh-.
  3. Osoba z krwią grupy ABRh+ może otrzymać dowolną krew.
  4. Osoba z krwią grupy ABRh+ może być dawcą dla osoby, która ma identyczną grupę krwi.

W wyniku badań dr Karla Landsteinera, dotyczących przeciwciał, stosuje się również założenia, że:

  1. Osoba posiadająca grupę krwi A odrzuci krew o grupie B.
  2. Osoba posiadająca grupę krwi B odrzuci krew o grupie A.
  3. Osoba z grupą krwi AB może przyjąć każdą grupę krwi, ale zostanie ona odrzucona przez wszystkie inne grupy krwi, może więc przekazać grupę krwi tylko identycznej grupie.
  4. Grupa krwi O może przyjmować krew tylko od tej samej grupy, a może przekazywać krew każdemu.

Warto również wiedzieć jakie sytuacje mogą spowodować, że sami będziemy potrzebowali przetoczenia krwi i należą do nich: duże krwotoki powstające w wyniku wypadku, podczas operacji, a także niedobory składników krwi, które często dotyczą osób z chorobami szpiku oraz zaburzeniami układu krzepnięcia. Z kolei krew może oddać każda osoba, która jest już pełnoletnia, ale ma mniej niż 65 lat i waży więcej niż 50 kg. Oczywiście choroby są przeciwwskazaniem do bycia dawcą krwi. Krew można oddawać raz na 6 miesięcy i w okresach kiedy samemu nie miało się operacji, badania endoskopem, zakładanych kolczyków a nawet robionego tatuażu. Najbardziej pożądaną grupą krwi, ponieważ najbardziej jej potrzeba, jest ta z czynnikiem Rh-.

Badanie krwi – aglutynacja

Badanie krwi przeprowadza się obserwując zachowanie krwinek czerwonych pod wpływem działania tzw. surowicy wzorcowej, która zawiera konkretne przeciwciała lub antygeny. Ważne w tym przypadku jest zachowanie kropel krwi i to czy one sklejają się na skutek działania przeciwciał lub antygenów. To sklejanie się kropel krwinek nazywa się aglutynacją. Aglutynacja czyli zlepianie się przeciwciał z antygenami bakterii lub wirusów umożliwia usuwanie tych bakterii oraz ich identyfikację. Tę zdolność do aglutynacji można zaobserwować nawet gołym okiem na specjalnie do tego przeznaczonym szkiełku.  W wyniku tego badania możliwe jest ustalenie grupy krwi występującej u badanej osoby. Badanie to pozwala na określenie jednej z 4 grup krwi w układzie AB0: A, B, AB oraz 0. Dodatkowo można również wykazać obecność lub jej brak antygenu D, co pozwala na oznaczenie grupy krwi w układzie Rh. Badanie krwi dostarcza cennych informacji, które są niezbędne w przypadku bycia dawcą lub biorcą krwi. W celu przetoczenia krwi i oznaczenia zgodności jest również konieczna tzw. próba krzyżowa. Znajomość swojej grupy krwi jest również ważna dla określania grupy krwi jaką może mieć nasze potomstwo, a także może być zaleceniem od lekarza. Badanie krwi jest również wskazane przed zabiegiem chirurgicznym, u kobiet w ciąży oraz przed przetoczeniem krwi. Warto również posiadać tzw. krew kartę, która identyfikuje naszą grupę krwi. Dzięki niej można dokonać transfuzji krwi bez konieczności ustalania grupy krwi. Jej koszt to ok. 50 zł wraz z badaniem, a zakupić ją możemy w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Za darmo taką kartę mogą otrzymać osoby, które minimum dwukrotnie były honorowymi dawcami krwi.
Warto również wiedzieć, że taka aglutynacja zachodzi również w przypadku pożywienia z konkretnymi grupami krwi, dlatego jedna żywność może być szkodliwa dla jednej grupy krwi, a dla innej wręcz wskazana. W efekcie może dojść do zaburzeń w procesach metabolicznych, a organizm, który chce zwalczyć te szkodliwe intruzy – lektyny (te niszczące czerwone oraz białe krwinki), wytwarza i zużywa mnóstwo energii. Może to doprowadzić do objawów tkj. m.in.:

  • podrażnienie przewodu pokarmowego, również ostre zapalenia śluzówki jelit,
  • marskość wątroby,
  • utrudniony przepływ krwi przez nerki,
  • problemy z przemianą materii,
  • alergie pokarmowe
  • złe samopoczucie.

Dziedziczenie grup krwi – prawdopodobieństwo

To, jaką dziecko będzie miało grupę krwi zależy od grupy krwi jego rodziców. Aby potomek miał grupę krwi AB, jego rodzic nie może mieć grupy krwi 0, której posiadacze stanowią dość duży odsetek w społeczeństwie. Statystycznie istnieje zatem bardzo niewielka szansa, aby oboje rodziców miało obie składowe antygenów z grupy AB.

Podobnie rzecz ma się z układem Rh, gdzie dziedziczeniu ulega antygen D obecny na erytrocytach danej osoby. Zjawisko dziedziczenia obejmujące antygen D określa się w genetyce mianem „dominującego”, co w prostych słowach znaczy, że wystarczy, aby jeden z rodziców miał ów antygen, by jego dziecko także stało się jego posiadaczem. Aby dziecko nie miało antygenu D, a więc miało grupę krwi Rh(-), dwoje rodziców powinno mieć tą grupę krwi. Warto dodać, że w przypadku gdy dwoje z rodziców ma grupę Rh(+), istnieje 25% szansy, że dziecko będzie miało ujemną grupę krwi.

Częstość grup krwi a przetaczanie krwi

Optymalną sytuacją jest, gdy przetaczanie krwi odbywa się w warunkach pełnej zgodności pomiędzy jej grupami. Z tego właśnie powodu przed planowanymi zabiegami operacyjnymi wykonuje się tak zwaną „próbę krzyżową” – reakcję laboratoryjną, pozwalającą określić, czy dana grupa krwi jest odpowiednia do ewentualnego przetoczenia dla danej osoby.

Niestety nie w każdej sytuacji oznaczanie grup krwi jest możliwe. Sama procedura laboratoryjna wymaga czasu, którego bardzo często brakuje w kryzysowych sytuacjach medycznych, gdy transfuzja potrzebna jest natychmiast ze względu na ryzyko utraty życia lub zdrowia pacjenta (na przykład zaraz po wypadkach komunikacyjnych, gdy poszkodowana osoba traci mnóstwo krwi, co stanowi zagrożenie dla jej stabilności hemodynamicznej).

Najbezpieczniej w takich warunkach jest przetoczyć pacjentowi krew z grupy „0” Rh(-). Bez względu na to, jaką grupę krwi ma pacjent, nie ma ryzyka na konflikt w układzie AB0, ani w układzie Rh. Nawet jeśli jest on posiadaczem najrzadszej grupy krwi, obecność w jego organizmie erytrocytów z grupy „0” nie wyrządzi mu żadnej szkody.

Jaka grupa krwi jest najrzadsza?
4.6 (92%) 30 głos

20 KOMENTARZE

    • Najlepszym dawcą jest 0 – dlatego, że Ci z grupą + też będą mogli otrzymać krew.

      W przypadku 0 +, nikt z grupy z – nie będzie mógł tej krwi przyjąć.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here