Nadciśnienie

0
11

Nadciśnienie tętnicze zwane hipertensją to schorzenie układu krążenia, polegające na podniesionym ciśnieniu krwi (kurczowym i rozkurczowym) – stale lub okresowo. Uważa się, że jego przyczyną są czynniki genetyczne i zaburzenia rodzaju środowiskowego (np. silny, długotrwały stres). Nadciśnienie krwi może mieć też charakter wtórny i pochodzić jako „czynnik uboczny” innych chorób. Nadciśnienie krwi z reguły ujawnia się przy okresowym badaniu ciśnienia krwi – podwyższone ciśnienie krwi nie oznacza jeszcze jednostki chorobowej, może mieć bowiem charakter tymczasowy. Jest to tzw. nadciśnienie chwiejne – w przeciwieństwie do nadciśnienia utrwalonego, o stałym charakterze.

Objawy nadciśnienia, które możemy zauważyć to m.in. zaburzenia snu, większa nerwowość, uczucie ucisku w głowie, kołatanie serca, zawroty głowy bądź szumy w głowie. Nieleczone nadciśnienie może prowadzić do powikłań płucnych, zaburzeń mowy a nawet wylewu. Leczenie nadciśnienia krwi ma charakter kompleksowy. Wymagana jest modyfikacja trybu życia – zmniejszenie liczby stresowych sytuacji, odpowiednia dieta, (także ograniczenie alkoholu i papierosów) przyjmowanie leków farmakologicznych hipotensyjnych (obniżających ciśnienie tętnicze krwi).

Leki na nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze jest jednym z największych problemów zdrowotnych Polaków, o czym świadczą medyczne statystyki. Badania pokazują, że jeśli tendencja ta nie ulegnie gwałtownej zmianie, to za kilka lat czeka nas wzrost umieralności na choroby serca, które już dzisiaj są jednym z głównych zabójców, głównie mężczyzn.

Środki farmakologiczne

Nadciśnienie może być obecnie leczone wieloma typami leków, które posiadają zarówno zalety, jak również wady. Musimy pamiętać, że żadnego z tych środków nie wolno nam zażywać na własną rękę, bądź niezgodnie z zaleceniami lekarza – to specjalista podejmuje decyzję, które leki najbardziej odpowiadać będą profilowi naszej choroby.

Pierwszą grupą środków na nadciśnienie są leki moczopędne, które wzmagają diurezę, czyli wydalanie wody z organizmu. Ich skuteczność została doceniona już kilkadziesiąt lat temu, przez co do dzisiaj stanowią jeden z elementów kuracji. Poza tym, stosuje się także leki należące do grupy beta – brokerów, które są jednak środkami o niskim profilu bezpieczeństwa, ale cechują się także dużą skutecznością. Ich działanie dotyczy bezpośrednio serca, zwalniając jego puls, przez co zmniejsza się także objętość krwi przepływającej przez naczynia krwionośne.

Powikłania przy zażywaniu leków mogą dotyczyć zaburzeń w pracy rytmu serca – najczęściej u pacjentów zdarza się zbyt niski puls. Nowoczesną metodę leczenia nadciśnienia stanowią tak zwane inhibitory konwertazy angiotensyny, które hamują produkcję jednego z enzymów, który z kolei jest wykorzystywany do produkcji angiotensyny – hormonu mającego silne działanie, polegające na obkurczaniu naczyń krwionośnych, co skutkuje wzrostem ciśnienia w ustroju.

Przy łagodniejszych formach zbyt wysokiego ciśnienia, stosuje się tak zwane blokery kanałów wapniowych. Wapń jest jednym z czynników warunkujących skurcze mięśni, a jego niedostatek w sercu powoduje zmniejszenie częstotliwości i siły skurczu, czego efektem jest mniejsze ciśnienie.

Leki trafiające w sedno

Leki na nadciśnienie, których działanie polega na regulacji aktywności pewnych obszarów w układzie nerwowym, stosuje się obecnie dość rzadko. Jest to spowodowane przede wszystkim dużą ilością różnych działań niepożądanych, takich jak obniżenie sprawności psychicznej i fizycznej; są one jednak podstawowym sposobem leczenia nadciśnienia kobiet w ciąży.

Zioła na nadciśnienie

Leczenie nadciśnienia polega obecnie na stosowaniu całej masy różnych rodzajów leków, które mają coraz wyższą skuteczność i coraz większy profil bezpieczeństwa. Nadciśnienie jednak jest stanem, który wymaga całkowitej zmiany niektórych nawyków w życiu codziennym, między innymi palenia papierosów, czy też nawyków żywieniowych. Warto również stosować liczne terapie wspomagające, takie jak aktywność fizyczna, ale również zioła.

Substancje lecznicze, wykazujące silne działanie na nadciśnienie, w materiale roślinnym pojawiają się bardzo obficie. Przy tej chorobie poleca się przede wszystkim jemiołę, która jest również podstawowym składnikiem ziołowych preparatów na nadciśnienie, dostępnych w aptekach. Składnikiem leczniczym jemioły jest kwas aminomasłowy, który znacznie redukuje ciśnienie krwi.

Poza jemiołą, korzystne działanie w walce z nadciśnieniem wykazuje również głóg, który zawiera duże ilości związków zwanych flawonoidami, a także procyjanidynę. Stosowanie głogu jest bezpieczne, bowiem roślina ta nie powoduje żadnych powikłań, a poza tym cechuje się wysoką, jak na roślinę skutecznością, jednak wymaga to od pacjenta systematycznego przyjmowania preparatów z głogu.

Doskonałym sposobem na połączenie przyjemnego z pożytecznym będzie zwiększenie ilości spożywanego rozmarynu, który możemy w dużych ilościach dodawać do jedzenia. Prócz zastosowania tego ziela jako przyprawy, rozmaryn można także spożywać w formie naparów, które zawierają wyciąg obfitujący w olejki eteryczne, polifenole oraz flawonoidy – związki te mają także silnie działanie utleniające.

Jednym z podstawowych związków należących do grupy flawonoidów jest rutyna – nie musimy jej jednak przyjmować w popularnych tabletkach, bowiem równie obficie pojawia się ona w niektórych ziołach, takich jak czarny bez, ziele gryki oraz fiołek trójbarwny. Poza tym, rutyna zapobiega utlenianiu wielu witamin, dlatego wzmocni ona naszą odporność, co przełoży się na dużo rzadsze występowanie infekcji.

Przede wszystkim owoce

Przeciwutleniacze pełnią bardzo ważną rolę w leczeniu nadciśnienia, dlatego należy znacznie zwiększyć udział owoców w codziennej diecie. Bogactwo w te związki wykazują przede wszystkim ciemne jagody oraz aronia, bardzo pomocne okazuje się także jedzenie czosnku oraz cebuli.

Dieta w walce z nadciśnieniem

Dieta pełni bardzo istotną rolę w procesie zapobiegania nadciśnieniu, a nawet jest jednym z podstawowych sposobów leczenia tego schorzenia. Odpowiedni sposób żywienia ma kolosalne znaczenie dla kondycji układu sercowo-naczyniowego, który bez wątpienia jest jednym z najbardziej narażonych na obciążenia zespołów narządów w organizmie. Nie przestrzeganie zasad zdrowej diety, prędzej czy później prowadzi do poważnych problemów ze zdrowiem, nie tylko z układem krwionośnym.

Zalecenia żywieniowe

Przed rozpoczęciem prowadzenia jakiejkolwiek diety przeciwko nadciśnieniu, koniecznie trzeba udać się do lekarza. Udzieli on niezbędnych wskazówek, a w razie potrzeby odpowiednio zmodyfikuje jadłospis, aby dostarczyć organizmowi niezbędnych składników odżywczych. Jednym z celów takiego kontrolowanego sposobu odżywiania się będzie ograniczenie spożycia soli, która jest popularnym dodatkiem podkreślającym smak potraw, lecz posiadającym zgubny wpływ na organizm. Poza zwiększeniem ciśnienia tętniczego, sól uszkadza również drobne naczynka, budujące barierę mózgową, przez co może być pierwotną przyczyną udarów.

Czym można zastąpić sól? Zaleca się stosowanie różnego rodzaju mieszanek ziołowych, w których zawartość soli jest niewielka, albo nie ma jej wcale. Należy także unikać kupowania słonych przekąsek, np. chipsów, orzeszków ziemnych lub paluszków. Poza solą, z diety koniecznie trzeba wyeliminować również alkohol, który powoduje podwyższenie ciśnienia krwi. Jest to niebezpieczne szczególnie dla osób przewlekle chorych, u których jednorazowy epizod ciśnieniowy może się skończyć udarem.

W diecie nadciśnieniowej powinny dominować szczególnie owoce i warzywa, a także chude mięso drobiowe. Niewskazane jest również spożywanie tłustych przetworów mlecznych, takich jak sery, twarogi i maślanki. Doskonałą propozycją żywieniową będzie więc dieta śródziemnomorska – to właśnie dzięki niej, mieszkańcy krajów śródziemnomorskich cieszą się dobrym zdrowiem.

Nie rezygnuj z ruchu

Warto pamiętać, że odpowiednia dieta przyniesie bardziej wymierne skutki, jeśli połączymy ją ze wzmożoną aktywnością fizyczną. Nie trzeba zaczynać od razu od profesjonalnego treningu, ponieważ poziom zaawansowania aktywności zależy od kondycji pacjenta i stanu jego zdrowia. Na początek, w zupełności wystarczy nawet półgodzinny spacer z psem.

Nadciśnienie w ciąży

Nadciśnienie ciążowe jest coraz częściej diagnozowaną przypadłością, co wynika w dużej mierze z coraz starszego wieku przyszłych matek oraz coraz większej ich masy ciała. Jego stwierdzenie wymusza na przyszłej mamie konieczność przestrzegania kilku dodatkowych zaleceń w trosce o zdrowie jej i jej przyszłego potomka.

Jakie są czynniki ryzyka nadciśnienia w ciąży?

Głównymi czynnikami, które predysponują do wystąpienia nadciśnienia ciążowego jest stan kliniczny samej matki, na który składa się przede wszystkim wiek i masa ciała, a także istniejące obciążenia internistyczne. Im starszy jest wiek kobiety i im wyższa jest jej masa ciała, tym ma ona większą szansę na wystąpienie nadciśnienia ciążowego.

Jeśli kobieta w ciąży miała już nadciśnienie, istnieje bardzo duża szansa, że podczas kolejnej ciąży także ono u niej wystąpi. Podobnie, jeśli zdiagnozowano u kobiety nadciśnienie ciążowe, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia u niej nadciśnienia tętniczego w starszym wieku.

Nadciśnienie w ciąży rozpoznaje się na podstawie wartości ciśnienia przed 20. tygodniem ciąży. Każda wartość powyżej 140/90, powyżej 160 (w ciśnieniu skurczowym) i powyżej 110 (w ciśnieniu rozkurczowym)jest wystarczająca do postawienia rozpoznania nadciśnienia ciążowego.

Dlaczego nadciśnienie w ciąży jest groźne?

Występowanie nadciśnienia indukowanego ciążą predysponuje do występowania stanu przedrzucawkowego, czyli zespołu objawów klinicznych polegających na występowaniu łącznie nadciśnienia, białkomoczu, zmian okulistycznych oraz bólu brzucha i głowy u ciężarnej. Jest to niebezpieczne, gdyż ciężarna z takimi objawami jest znacznie bardziej narażona na negatywne konsekwencje zdrowotne niż jej zdrowa rówieśniczka.

Najpoważniejszymi skutkami nadciśnienia i stanu przedrzucawkowego mogą być koniecznośćwcześniejszego zakończenia ciąży za pomocą cięcia cesarskiego lub wystąpienia tak zwanej rzucawki, czyli zespołu drgawek w okresie okołoporodowym.

Jak leczymy nadciśnienie w ciąży?

Nie wszystkie leki stosowane do leczenia nadciśnienia, są bezpieczne dla kobiety w ciąży. Do tych, które można bezpiecznie podawać ciężarnym należą przede wszystkim blokery kanałów wapniowych oraz metyldopa.

By zapobiec rzucawce porodowej, rozpoznanie nadciśnienia w ciąży obliguje także do dożylnego podawania siarczanu magnezu podczas porodu lub wykonania cięcia cesarskiego, w zależności od innych wskazań.

Jak zapobiegać nadciśnieniu

Choroby układu krążenia od lat zbierają śmiertelne żniwo, zarówno w Polsce jak i na świecie. Mimo szeroko zakrojonych działań profilaktycznych przeciwko owym schorzeniom, w dalszym ciągu są one jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów w naszym kraju. Nieodpowiedni styl życia i zbyt mała dbałość o serce może przynieść najgorszy skutek, w najmniej oczekiwanym momencie, dlatego bezwzględnie należy wdrożyć elementy profilaktyki chorób serca.

Nadrzędne znaczenie ma odpowiednia dieta, zapobiegająca powstawaniu niebezpiecznej otyłości brzusznej. Należy zrezygnować z tłustych, wysokokalorycznych potraw, których spożywanie podwyższa poziom tak zwanego, złego cholesterolu. Poza dietą, równie ważne jest rozstanie się z własnymi nałogami – papierosy i alkohol są jednymi z głównych przyczyn rozwoju nadciśnienia tętniczego. Papierosy obniżają zawartość witamin C i E, będących naturalnymi przeciwutleniaczami w organizmie, co z kolei niekorzystnie wpływa na szczelność i elastyczność naczyń krwionośnych. Jeśli chodzi o alkohol, to w postaci czerwonego wina ma on pozytywny wpływ na układ naczyniowo-sercowy, gdyż podwyższa poziom dobrego cholesterolu, pod warunkiem, że spożywamy go z umiarem. Taka metoda profilaktyczna jest jednak dosyć trudna w kontroli, dlatego lekarze stanowczo odradzają picie alkoholu jako element zdrowego trybu życia.

Duży wpływ na regulację ciśnienia krwi ma oczywiście ruch i aktywność fizyczna, która wzmacnia mięsień sercowy. Równomierna praca serca i ustabilizowane ciśnienie zwalczają zaburzenia lipidowe, przez co wykazują działanie przeciwmiażdżycowe. Ruch jest również najskuteczniejszym lekarstwem na otyłość, przy której nadciśnienie tętnicze pojawia się prawie zawsze. Istotną kwestią w procesie zapobiegania nadciśnieniu jest także kontrola poziomu cholesterolu we krwi – podwyższona zawartość frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu) powoduje odkładanie się złogów w świetle drobnych naczyń tętniczych.

Rola stresu

Kluczem do zachowania odpowiedniej równowagi w układzie naczyniowo-sercowym, jest radzenie sobie ze stresem. Jest to czynnik, którego nadmiar ma destrukcyjny wpływ nie tylko na nasz organizm, ale również na kondycję psychiczną. Unikanie zachowań stresogennych może być w dzisiejszych czasach bardzo trudne, jednak jest to rzecz niezbędna, jeśli chcemy uniknąć wielu poważnych schorzeń.

Choroby w przebiegu nadciśnienia

Nadciśnienie to dość podstępne schorzenie, ponieważ nie daje żadnych specyficznych objawów, które można zaobserwować, nie prowadząc regularnych badań. Niekiedy tylko, pacjenci skarżą się na uczucie ciężkość w klatce piersiowej, zawroty głowy oraz senność. Większa część chorujących jednak nie zgłasza żadnych przykrych dolegliwości, określając swoje samopoczucie jako bardzo dobre. Ale w okresie utajenia schorzenie również postępuje i stopniowo wyniszcza układ krążenia, determinując inne, poważniejsze choroby.

Najczęstsze powikłania

Zwiększony napór krwi na naczynia krwionośne sprawia, że wystawione na długotrwałą ekspozycję tego czynnika ulegają stopniowemu uszkodzeniu. Zmianie ulega przede wszystkim ich budowa wewnętrzna, upośledzeniu ulega funkcja śródbłonka, który stopniowo niszczy się. W miejscach mikrouszkodzeń gromadzą się tak zwane złogi (jest to związane z uwalnianiem przez uszkodzoną tkankę czynnika zwężającego naczynia – odgrywa to znaczącą rolę w procesie krzepnięcia krwi).

Efektem tego jest zwężenie światła naczyń krwionośnych, co prowadzi do rozwoju miażdżycy. Zwiększone ciśnienie krwi jest również przyczyną zmian w strukturze serca, co dotyczy szczególnie lewej komory. Pracuje ona bowiem pod dużo większym obciążeniem niż prawa, co prowadzi do jej przerostu – a to już stan zagrożenia życia (upośledzenie prawidłowego rytmu pracy serca). Najbardziej cierpią rzecz jasna najdrobniejsze naczynka krwionośne, które mają również najbardziej delikatną budowę.

Permanentne ciśnienie skurczowe powyżej wartości 200 mmHg prowadzi do uszkodzenia naczyń w siatkówce oka, czego efektem są zaburzenia widzenia. Innym powikłaniem może być uszkodzenie nerek, bowiem w przypadku konsekwentnie nieleczonego nadciśnienia dochodzi do rozwinięcia się przewlekłej niewydolności tego narządu, co w końcu doprowadzi do konieczności przeprowadzania dializ.

Układ krążenia jest takim zespołem struktur, wśród których jeśli nastąpi upośledzenie czynności, to cierpi na tym cały organizm. Doskonałym przykładem jest układ nerwowy. Dowiedziono, że choroba nadciśnieniowa zwiększa ryzyko powstawania niedokrwiennego udaru mózgu, często występuje także tak zwany zespół otępienny. Do innych powikłań należą między innymi intensywne bóle głowy, które zlokalizowane są w obrębie przestrzeni potylicznej. Poza tym u chorego mogą pojawić się również drgawki, a także zaburzenia świadomości oraz znaczna utrata masy ciała.

Koniecznie zmiany

Doskonale więc widać, że nieleczona choroba nadciśnieniowa może być przyczyną innych, dużo poważniejszych stanów chorobowych, bezpośrednio zagrażających życiu. Jedynym sposobem na uniknięcie przewlekłej choroby jest natychmiastowe podjęcie programu leczenia nadciśnienia, który opracowany zostanie przez lekarza.

Jak zachować prawidłowe ciśnienie krwi przez długie lata?

Prawidłowe ciśnienie krwi jest jednym z podstawowych warunków zachowania zdrowia. Niestety, coraz więcej osób odczuwa problemy z nim związane. Przeważnie dokucza im nadciśnienie. Jak sprawdzać prawidłowo ciśnienie i jak zapobiegać jego nadmiernemu wzrostowi?

Osoby zdrowe powinny kilka razy w roku mierzyć sobie ciśnienie krwi. Można to zrobić u lekarza, można także kupić w aptece aparat do mierzenia ciśnienia i dokonywać pomiarów samodzielnie w domu. Jest to wygodniejsze, a pomiar będzie bardziej wiarygodny ze względu na warunki. Brak komfortu w gabinecie lekarskim może wpłynąć na ciśnienie krwi i zniekształcić wynik pomiaru.

Prawidłowe wartości

U zdrowego dorosłego człowieka prawidłowe ciśnienie wynosi: górne (skurczowe) od 90 do 135 mm Hg, natomiast dolne (rozkurczowe) od 60 do 90 mm Hg. Idealne „książkowe” ciśnienie to 120/80 mm Hg, aczkolwiek jest ono cechą osobniczą i prawidłowe jest zarówno 90/60 jak i 140/90 mm Hg, w zależności od organizmu. U osób chorych na cukrzycę ciśnienie powinno wynosić przeciętnie 130/80 mm Hg. Przyjmuje się natomiast, że wartości powyżej 145/95 mm Hg oznaczają nadciśnienie tętnicze.

Zdrowe odżywianie

Ma ono zasadnicze znaczenie dla utrzymania ciśnienia w normie. Należy jadać regularnie, niezbyt obfite, ale urozmaicone posiłki, dostarczające organizmowi optymalną dawkę składników odżywczych. Wbrew powszechnie panującemu przekonaniu, to nie obiad, a śniadanie jest najważniejszym posiłkiem w ciągu dnia. Musi być ono bogate w białko, węglowodany i tłuszcze, a także błonnik i witaminy, w ilościach zaspokajających potrzeby organizmu po długiej przerwie nocnej.

Prawidłowo zestawiony obiad i kolacja powinny zawierać – podobnie jak śniadanie – wszystkie niezbędne składniki odżywcze, ale w odpowiednio mniejszych ilościach. Kolacja jest posiłkiem najmniejszym objętościowo i kalorycznie. Spożywać ją należy nie później, niż na dwie godziny przed udaniem się na spoczynek.

Ruch i powietrze

Istotne jest, aby przy siedzącym trybie życia zdrowy człowiek zażywał około dwóch godzin dziennie ruchu na powietrzu. Nie każdy jednak potrafi się zmobilizować do wyjścia z domu po pracy i obiedzie, szczególnie w niepogodę. Dla takich osób najlepszym antidotum na lenistwo jest…pies, który oprócz pierwiastka zdrowotnego wprowadzi również do życia nie mniej ważny – emocjonalny.

Nadciśnienie
5 (100%) 1 głos

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here