Malaria

0
533

Leczenie malarii w Polsce odbywać się może tylko i wyłącznie w wyspecjalizowanych oddziałach, zajmujących się medycyną tropikalną. Takie placówki znajdują się w Warszawie, Poznaniu i Gdyni. Malaria jest w pełni uleczalną chorobą, jednak długość terapii i stopień jej uciążliwości dla pacjenta jest ściśle uzależniony od stanu, w jakim zgłosi się on do specjalisty.

Objawy Malarii

Na malarię choruje rocznie około 400 mln ludzi, co czyni ją jedną z trzech najbardziej zaraźliwych chorób na świecie. W naszym kraju schorzenie to występuje niezmiernie rzadko, gdyż rocznie odnotowuje się około 40 przypadków. Mimo tak małej zapadalności na tę chorobę w Polsce, zajmuje ona pierwsze miejsce wśród przyczyn zgonów podróżujących za granicę.

Wyjeżdżając na wakacje do krajów objętych ryzykiem, musimy się liczyć z możliwością zarażenia zarodźcem malarii. Wszelkie dolegliwości zauważone po powrocie do kraju, powinny być czym prędzej zgłoszone do lekarza specjalisty. Okres wylęgania choroby jest uzależniony od rodzaju pasożyta, jednakże w żadnym wypadku nie powinien on przekraczać 30 dni.

Pierwsze objawy choroby są zazwyczaj bardzo nieswoiste, więc na tym etapie tylko niewielka liczba osób decyduje się na wizytę u lekarza, tłumacząc gorsze samopoczucie zmęczeniem po podróży lub trudnościami w adaptacji do nowych warunków. Do symptomów malarii możemy zaliczyć:

  • gorączkę oscylująca wokół 40oC
  • silne dreszcze
  • silne bóle głowy
  • nudności
  • oraz wymioty
  • biegunkę
  • silne poty, po których następuje obniżenie temperatury ciała

Cechą charakterystyczną, na którą należy zwrócić szczególną uwagę, jest pewna okresowość objawów. Napady gorączki pojawiają się regularnie co 48 lub co 72 godziny, co jest związane z cyklem rozwojowym zarodźca malarii. Symptomy pojawiają się wówczas, gdy dochodzi do masowego niszczenia erytrocytów i uwolnienia merozoitów do krwiobiegu. Skutkiem rozpadu tak dużej ilości czerwonych krwinek jest żółtaczka, czyli zabarwienie powłok ciała oraz białkówki oka na żółty kolor.

Poza tym, może pojawić się również:

  • niedokrwistość hemolityczna
  • hemoglobinuria
  • bóle mięśni,
  • bóle kręgosłupa
  • zaburzenia świadomości

Nietypowy przebieg choroby

Czasami zdarza się, że zimnica przebiega według innego schematu, niż zaprezentowany. Takie zjawisko jednak występuje niezmiernie rzadko, zazwyczaj u osób często podróżujących, które stosują profilaktykę przeciwko malarii.

Wykluczenie innych chorób

Jako że pierwsze objawy wystąpienia zakażenia są bardzo nieswoiste, to malaria wymaga różnicowania z innymi zakaźnymi chorobami, które generują podobne symptomy. Należą do nich między innymi:

  • gruźlica
  • grypa
  • dur brzuszny
  • żółta gorączka
  • denga
  • leptospirozy

Objawy malarii mogą być również łudząco podobne do śpiączki cukrzycowej, udaru mózgu, a także białaczki, konieczna jest więc precyzyjna diagnoza.

Całkowitą pewność daje nieskomplikowane badanie krwi, które pozwala ustalić obecność pasożyta w krwiobiegu.

Leczenie Malarii

Leczenie opiera się głównie na terapii farmakologicznej – do dyspozycji obecnie jest coraz więcej środków. Niestety, wiele leków stosowanych przy leczeniu malarii daje niepożądane skutki uboczne, dlatego coraz więcej preparatów powstaje na drodze chemicznej syntezy. Najbardziej popularna jest chinina, która obecnie jest zastępowana przez swój sztuczny odpowiednik. Powszechnie stosuje się również Meflochinę, która jest najskuteczniejszym lekiem przeciwko malarii.

Lecznie malarii w Polsce

W Polsce do leczenia przypadków malarii stosuje się lek Malarone, który jest kombinacją dwóch substancji:atowakwonu i prokwanilu. Prócz środków zabijających zarodźca malarii, u wielu pacjentów konieczne jest prowadzenie terapii wspomagającej, która obejmuje nawadnianie organizmu, eliminacją wysokiej gorączki lub drgawek.

W ciężkich przypadkach, gdzie pacjent jest nieprzytomny, leki podawane są dożylnie, wówczas często niezbędne jest jeszcze podawanie spreparowanych elementów krwi oraz podtrzymywanie wentylacji płuc przy pomocy respiratora.

Leki na malarię w Polsce

Błędem jest również stwierdzenie, że lekarstw na malarię nie da się kupić w rodzimych aptekach. Nie ma może aż tak dużego wyboru, jak w przypadku grypy czy anginy, jednak są to środki obecne na całym świecie. Do dyspozycji mamy między innymi Doksycyklinę oraz Malarone, do kraju można również sprowadzić inny lek – Lariam, jednak trwa to zazwyczaj kilka tygodni. Obrót lekami przeciwmalarycznymi jest bowiem ściśle monitorowany i nadzorowany.

Rokowania

Śmiertelność wśród chorych na malarię wynosi nieco ponad 20 proc. – jest to dość duży odsetek zwłaszcza, że malaria jest chorobą całkowicie wyleczalną. Niezbędne jest jednak jak najszybsze podjęcie terapii, a nie jest to jednak łatwe, ponieważ duża liczba osób ignoruje pierwsze objawy zachorowania.

Zalety i wady leków przeciwmalarycznych

Leki przeciwmalaryczne należą do grupy środków obarczonych ryzykiem powikłań, jednak, w zależności od zażywanego środka, są one mniejsze lub większe. Szczególnie niebezpieczne są środki stosowane w profilaktyce przed wyjazdem w niebezpieczne rejony świata, generują one bowiem zazwyczaj silniejsze dolegliwości, aniżeli te podawane podczas trwania choroby. Zażywanie więc takich leków powinno być skonsultowane z lekarzem specjalistą zwłaszcza wtedy, kiedy profilaktyka dotyczy kobiet w ciąży lub małych dzieci.

Malarone

Lekiem, którego zażywania nie poleca się ciężarnym kobietom, jest dostępny w Polsce Malarone – jest to mieszanina terapeutyczna kilku środków, przez co ma szersze spektrum działania. Wadą tego leku jest przede wszystkim jego cena, zaletą natomiast – krótki okres zażywania. Kurację rozpoczynamy kilka dni przed wyjazdem i kontynuujemy jeszcze tydzień po zakończeniu podróży.

Chlorochina

O wiele bardziej wygodne jest stosowanie Chlorochiny, bowiem lek ten przyjmuje się tylko raz w tygodniu, co więcej, może być on stosowany przez kobiety ciężarne. Do kupna zachęca również jego niska cena, co w połączeniu z małymi dawkami daje naprawdę budżetową kurację. Dużą wadą jest to, że w wielu rejonach świata zarodźce malaryczne uodporniły się już na działanie tego środka. Poza tym, częste są również zmiany skórne w postaci liszaja bądź łuszczycy, nie mogą go brać również osoby chore na padaczkę.

Najpopularniejszy lek na malarię

Najczęściej wybieranym lekiem przeciwko malarii jest Doksycyklina, która dostępna jest także w Polsce. Duża dostępność właśnie to jedna z jego największych zalet, poza tym środek ten jest stosunkowo tani. Dużą korzyścią, zwłaszcza przy wyjazdach w tropikalne tereny jest fakt, że Doksycyklina chroni przed zakażeniem również innymi pasożytami, nie tylko przed zarodźcem malarii.

Malaria – fakty i mity na temat choroby!

Badania nie pozostawiają złudzeń, poziom wiedzy naszych rodaków na temat malarii jest zastraszająco niski. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, że malaria w naszym klimacie nie występuje, a jedyne przypadki zachorowań zdarzają się wśród turystów podróżujących do krajów tropikalnych.

Prawda o malarii

  • Całkiem prawdopodobne jest jednak to, że liczba zachorowań na malarię w Polsce zwiększy się w najbliższych kilkudziesięciu latach, na co ma duży wpływ globalne ocieplenie klimatu. Warto więc poszerzyć zasób wiedzy na temat tej choroby, zwłaszcza, że Polacy coraz chętniej wybierają właśnie tropikalne kierunki jako cel wakacyjnych swoich wojaży.
  • Obecnie coraz większe szanse na uniknięcie zachorowania daje stosowanie szczepień ochronnych, które jednak w Polsce nie są na razie dostępne, bowiem nie udowodniono jeszcze zadowalającej ich skuteczności.
  • Bardzo popularny jest również mit mówiący o tym, że leki przeciwmalaryczne są groźne dla zdrowia i nie zaleca się ich przyjmowania. Jest to po części prawda – są to środki z grupy tych o podwyższonym ryzyku powikłań, jednak należy je brać za każdym razem, kiedy wybieramy się w rejony tropikalne. Pamiętajmy, żezachorowanie na malarię będzie o wiele groźniejsze od rzadkich epizodów nudności lub lekkiej gorączki.

Malaria w Polsce

W naszym kraju również odnotowuje się pojedyncze przypadki zachorowań na malarię, rokrocznie jest ich około 30 – 40. Są to na szczęście zakażenia zawleczone do Polski z innych krajów, malaria bowiem w naszym klimacie nie występuje. Przynajmniej tak jest do dzisiaj, lecz badania pokazują, że w niedalekiej przyszłości może to ulec zmianie.

Przenoszenie choroby

  • Wszystkiemu winny jest efekt cieplarniany, który powoduje wzrost średnich temperatur, występujących na obszarze naszego kraju. Wyższa temperatura sprawia, że rozszerzeniu ulega pula genowa u występujących na terenie Polski komarów, dzięki czemu mogą one nabywać nowe właściwości. Dodatkowo coraz lepiej w naszym klimacie czują się również inne gatunki tych owadów.
  • Wskutek zmian klimatycznych jednak, nasze komary mogą już przenosić zarazki chorobotwórcze – nie tylko bakterie, ale również pasożyty, takie jak np. nicienie. Taką pamiątkę przywożą zazwyczaj turyści, jednak wszystko wskazuje na to, że niedługo liczba zachorowań gwałtownie wzrośnie.
  • Kolejną chorobą, która może nam zagrozić w kontekście najbliższych kilkudziesięciu lat, jest malaria. Zarodziec malaryczny, który jest odpowiedzialny za ową chorobę, potrzebuje do zakończenia rozwoju dość długiego okresu ciepła, a nasz klimat dotychczas na to nie pozwalał – okresy wysokich temperatur zbyt często były przeplatane temperaturami niskimi, przez co pasożyt w ciele komara nie mógł się rozwijać.
  • Jest jednak pewne, że za kilkadziesiąt lat malaria będzie dużo większym problemem w Polsce, aniżeli ma to miejsce obecnie. Na razie wydaje się to niewyobrażalne, tak samo jednak jak wydawało się niedorzeczne przenoszenie przez komary nicieni, które są dość dużymi pasożytami, osiągając u człowieka długość nawet 20 cm.

Malaria w Polsce jest leczona w jednej z trzech placówek: Krajowym Ośrodku Medycyny Tropikalnej w Gdyni, Akademii Medycznej w Poznaniu lub w Warszawie. Wszystkie z tych placówek współpracują na bieżąco ze światowymi władzami oraz innymi instytutami w zakresie badań nad nowymi szczepami bakterii i mutacjami dotychczas znanych kombinacji genów.

Malaria – świat w obliczu tropikalnego zagrożenia

W dzisiejszych czasach choroby tropikalne nie dotyczą już krajów wyłącznie o klimacie tropikalnym, powszechnie pojawiają się bowiem na całym świecie, na kontynencie europejskim również. Zachodzi więc pilna potrzeba wdrożenia działań profilaktycznych, które pomogą nam ustrzec się pandemii malarii w przyszłości.

  • Liczba zachorowań na malarię co roku oscyluje wokół pół miliarda, z czego kilka milionów kończy się śmiercią.
  • Ofiary śmiertelne to w 90 procentach mieszkańcy południowej Afryki, w większości przypadków są to kobiety i dzieci.
  • Nie jest to jednak problem tylko i wyłącznie Kontynentu Afrykańskiego, malaria stanowi dzisiaj globalny problem zdrowotny. Dotyczy on również sfery ekonomicznej, jest to bowiem bardzo istotny czynnik ograniczający rozwój ludności w krajach Trzeciego Świata.

Dofinansowanie leczenia

Zobowiązania największych polityków tego świata są związane z tak zwanymi Milenijnymi Celami Rozwoju, w ramach których postanowili oni systematycznie przeznaczać pewną sumę pieniędzy na walkę z tym globalnym zagrożeniem – rocznie jest to suma oscylująca wokół trzech miliardów euro. W zupełności wystarczy to na pokrycie kosztów związanych z globalnym zapobieganiem malarii, jednak kwoty te coraz ciężej jest wyegzekwować.

Pieniądze przeznaczane są przede wszystkim na zakup skutecznych środków owadobójczych, które zabijają przenoszące pasożyty komary. Poza tym, duże pieniądze kosztuje również osuszanie terenów podmokłych, na których komary rozmnażają się szczególnie chętnie. Są to jednak działania profilaktyczne, a pewną ilość pieniędzy inwestuje się ponadto w zakup lekarstw, które pomagają ludności już dotkniętej tą chorobą.

Światowa organizacja zdrowia

WHO to globalne stowarzyszenie, które prowadzi najbardziej zajadłą wojnę z malarią. Wspierane jest ono przez szereg różnych, mniejszych organizacji, co rokrocznie stopniowo obniża statystyki dotyczące umieralności na tę chorobę. Dużą rolę odgrywa tutaj przygotowanie szczepionki przeciwko malarii, która jest już w fazie testów klinicznych i wydaje się być skuteczna.

Malaria – przypadłość zaliczana do grupy chorób tropikalnych

Każdy z nas zapewne słyszał kiedyś o chorobach, takich jak malaria lub febra. Należą one do grupy chorób tropikalnych, których charakterystyczną cechą jest występowanie tylko w rejonach o wysokiej średniej temperaturze, do których zaliczamy obszary tropikalne i subtropikalne.

Charakterystyka chorób tropikalnych

  • Obecnie choroby tropikalne nie ograniczają się tylko i wyłącznie do miejsc ich endemicznego występowania, z powodu dużych migracji ludności i podróżowania szybkimi środkami transportu po całym świecie, malaria lub denga pojawiają się już nawet w krajach o surowym klimacie, na przykład w Polsce.
  • Choroby tropikalne przenoszone są najczęściej przez owady, a najczęstszymi przenośnikami wektorowymi są komary i muchy. Na wyżej wymienionych insektach mogą pasożytować zarówno bakterie i wirusy, jak również specyficzne gatunki grzybów oraz pierwotniaków i nicieni.
  • Jedną z najbardziej znanych chorób tropikalnych jest malaria, która przenoszona jest przez pewien gatunek komarów. Rokrocznie na świecie odnotowuje się od 300 do 500 milionów przypadków zachorowań, z czego blisko 3-4 miliony umiera.
  • Trzeba tutaj dodać, że malaria w dzisiejszych czasach nie jest już chorobą śmiertelną. Większość zejść ma miejsce w krajach o znacznie zaniżonych standardach higienicznych i sanitarnych.
  • Inną chorobą tropikalną jest gorączka afrykańska, która powodowana jest poprzez zakażenie pierwotniakami, które pasożytują na muchach tse –tse.
  • Poza malarią i gorączką afrykańską, obecnie powszechne są zachorowania na chorobę Hansena, czyli na trąd. Jest to przewlekła choroba bakteryjna, która objawia się zmianami skórnymi o gnilnym podłożu, co czyni je bardzo trudnymi do wyleczenia.

Kluczem do uniknięcia zakażenia popularnymi chorobami tropikalnymi jest przede wszystkim odpowiednia profilaktyka oraz odpowiedni poziom wiedzy na temat powyższych schorzeń. Przed wyjazdem w niebezpieczne rejony powinniśmy przede wszystkim zaszczepić się przeciwko groźnym chorobom, ale również zasięgnąć porady lekarskiej a w razie przeciwwskazań – wybrać po prostu inny kierunek wakacyjnych wojaży.

Szczepionka na Malarię – Ochrona przed Malarią

Warto zasięgnąć porady lekarza, który wskaże nam, jakie działania profilaktyczne przyniosą największy skutek w walce z malarią. Warto również sprawdzić częstość zachorowań na tą chorobę na obszarze, który zamierzamy odwiedzić. Kraje podwyższonego ryzyka rokrocznie odwiedza blisko 130 mln turystów, z czego zarażonych zostaje około 50 tysięcy.

Działania profilaktyczne

  • Jako że zarodziec malaryczny przenosi się na człowieka głównie poprzez ukąszenie komara, to najskuteczniejszą formą zapobiegania jest unikanie ukąszeń przez te owady. Przede wszystkim należy pamiętać o odzieży, która zakrywa duże partie ciała. Po zmierzchu należy nosić długie spodnie oraz bluzy z długimi rękawami. Warto stosować na odzież środki owadobójcze.
  • Bardzo ważna jest również kwestia odpowiedniego zabezpieczenia podczas snu. Należy zadbać o obecność specjalnych siatek zabezpieczających oraz moskitier, które skutecznie uniemożliwiają rozmaitym owadom dostanie się do pomieszczenia. Poza tym, można stosować również inne środki odstraszające owady, takie jak wiatraki, emitery promieniowania UV oraz urządzenia generujące ultradźwięki.
  • W przypadku profilaktyki przeciwko malarii, niezwykle ważna jest również zapobiegawcza kuracja farmakologiczna. Jakiekolwiek samodzielne zażywanie preparatów przeciwko malarii jest niedopuszczalne. Zarówno środek, jak i dawka leku powinna być ustalona ze specjalistą w zakresie chorób tropikalnych. Kuracja takimi środkami nie trwa długo, zazwyczaj obejmuje okres na tydzień przed planowaną podróżą i kończy się około 4 tygodnie po przyjeździe do kraju.

Kwestia szczepionki

Obecnie trwają próby nad uzyskaniem skutecznej szczepionki chroniącej przed malarią. Jednak to rozwiązanie jest dopiero na etapie klinicznych badań, jednak istnieje nadzieja, że w przyszłości będzie to powszechny i najskuteczniejszy środek profilaktyczny przeciwko malarii.

Dziwnie się czujesz po powrocie z wakacji? Nie zwlekaj z wizytą u lekarza.

Potężny rozwój nauk medycznych, który miał miejsce w ostatnich kilkudziesięciu latach, skutecznie zahamował wzrost liczby zgonów spowodowanych zarażeniem. Nie znaczy to jednak, że malarię można lekceważyć, ponieważ warunkiem pełnego wyleczenia jest przede wszystkim szybkie postawienie diagnozy i włączenie odpowiedniej terapii.

Powikłania

Powikłania pomalaryczne są dość podstępne, ponieważ mogą być niekiedy odroczone w czasie. Wczesne ujawniają się podczas trwania choroby i stanowią zagrożenie dla życia pacjenta. Najczęściej rozwija się:

  • ciężka niedokrwistość
  • skaza krwotoczna
  • wstrząs anafilaktyczny
  • czasem dochodzi do pęknięcia śledziony

Powikłania te są związane z cyklem życiowym pasożyta, gdzie w pewnym momencie następuje masowe niszczenie erytrocytów.

Zimnica mózgowa

Niekiedy rozwinąć się może również tak zwana zimnica mózgowa, czyli zespół neurologicznych objawów, do których zaliczamy:

  • drgawki
  • utratę przytomności
  • cięższe przypadki kończą się zapadnięciem w śpiączkę

Chorzy w ciężkim stanie wymagają wspomagania czynności nerek i płuc, ponieważ dochodzi u nich do znacznego upośledzenia czynności tych narządów.

Zespół splenomegalii tropikalnej

Późne powikłania pojawiają się zazwyczaj wtedy, gdy malaria zostanie już w pełni wyleczona. Te schorzenia są wywołane licznymi uszkodzeniami, do których doszło w trakcie trwania choroby. Do najczęściej występujących powikłań wtórnych zaliczamy przede wszystkim zespół splenomegalii tropikalnej. Jest to choroba, która objawia sięniewydolnością i obrzękiem śledziony, która z czasem przestaje pełnić swoją funkcję i musi zostać usunięta na drodze interwencji chirurgicznej. Bardzo groźnym powikłaniem jest również tak zwany zespół nerczycowy, który polega na usuwaniu wraz z moczem materiału białek wyprodukowanych na bieżące potrzeby organizmu.

Podróż wysokiego ryzyka

Na podróż do kraju objętego ryzykiem wystąpienia malarii, trzeba się przede wszystkim solidnie przygotować, nie warto ryzykować bowiem własnego zdrowia tylko dla udanego wypoczynku. W niektórych afrykańskich krajach malaria wciąż stanowi olbrzymi problem, dlatego zdecydowanie odradza się je jako kierunek wakacyjnych wojaży.

Malaria
5 (100%) 1 głos

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here