Egzema

0
32

Egzema, czyli wypryski na skórze. Jest to stan zapalny skóry, który prowadzi do powstania wypełnionych płynem pęcherzów i krost, które – jeśli nie leczone – poddają się infekcjom. Egzema z reguły jest widoczna w okolicach skóry pod kolanami, nadgarstków i okolicy łokci, ale w niektórych przypadkach może pojawić się na twarzy. Warto dodać, że stres także ma wpływ na egzemę – ludzie zestresowani są bardziej podatni na tą dolegliwość. Egzemę na szczęście można leczyć zarówno domowymi sposobami jak i dermatologicznie

Objawy Egzemy

Obraz kliniczny grupy schorzeń sklasyfikowanych pod wspólną nazwą egzema jest dość obszerny i zróżnicowany. Nierzadko należy wykonać wiele specjalnych prób skórnych, aby trafnie zdiagnozować powstałe zmiany i dobrać odpowiednie leczenie. Bardzo ważne są na tym etapie wszelkie spostrzeżenia pacjenta lub jego otoczenia oraz informacje dotyczące charakterystyki jego życia codziennego.

Przebieg schorzenia

Egzema ze względu na nasilenie objawów może mieć różny charakter. Zmiany skórne mogą pojawić się nagle i być bardzo wyraźnie widoczne, wtedy mówimy o ostrej postaci choroby. Ciągle nawracające symptomy o znacznie łagodniejszym przebiegu, które są trudniejsze do wyleczenia najczęściej stosowanymi środkami, sugerują przewlekłą postać schorzenia. Typowym zjawiskiem dla egzemy jest występowanie okresów zaostrzeń objawów, a także ich całkowitego ustąpienia.

U dość dużej liczby pacjentów okres remisji może trwać znacznie dłużej niż czas występowania wykwitów skórnych. Tylko w nielicznych przypadkach objawy mogą utrzymywać się nieprzerwanie przez cały czas lub pojawia się niewielka przerwa między kolejnym rzutem choroby.

Taki jej przebieg znacznie bardziej sprzyja powstawaniu wszelkich powikłań, ponieważ w przypadku nieprzerwanie występujących objawów wypryskowych lub ciągłego pojawiania się ich w tym samym miejscu na ciele, dochodzi do ich np. zliszajowacenia. Polega ono na znacznym zgrubieniu warstwy skóry i utracie przez nią elastyczności, przez co staje się mniej sprężysta. Można również zaobserwować wzmożone poletkowanie. Zliszajowacenie jest również wynikiem pojawienia się grudek wysiękowych, nadżerek skórnych oraz pęcherzyków, powstałych w wyniku powikłań stanu zapalnego.

Niepokojąco często dochodzi do ponownego zakażenia, najczęściej bakteryjnego, otwartych zmian na skórze. Wówczas wykwity przekształcają się w szpecące strupy, o barwie od miodowej po szarą. Z czasem jednak one odpadają, niekiedy pozostawiając widoczne blizny.

W łagodnej postaci zmiany skórne są nieostro odgraniczone od zdrowej tkanki, przez co czasami pacjent może ich w ogóle nie zauważać lub traktować jako niegroźne. Precyzyjne określenie granicy między zdrową a chorą skórą może nastręczać trudności nawet specjaliście. Jest to związane z faktem, iż alergeny rozprzestrzeniają się zarówno po powierzchni skóry, jak również poprzez układ krwionośny, dlatego nie można wyodrębnić wyraźnego ogniska choroby.

Lokalizacja Objawów Egzemy

Wszelkie zmiany skórne charakterystyczne dla egzemy pojawiają się w miejscu, gdzie doszło do bezpośredniego kontaktu z antygenem. Najczęściej wykwity występują na odkrytych częściach ciała, są one bowiem bardziej narażone na wszelkie uszkodzenia, przez które wnikają czynniki alergiczne.

Nie istnieje ponadto wyraźna granica pomiędzy skórą chorą a zdrową. Zmiany mają zazwyczaj rozlany charakter, bez wyraźnego ogniska – niekiedy cechuje je obwodowa lokalizacja w stosunku do miejsca pierwotnego podrażnienia.

Najbardziej narażone partie skóry

Zaczerwienienie oraz inne charakterystyczne wykwity pojawiają się w miejscach, gdzie warstwa naskórka jest stosunkowo cienka i alergenowi łatwiej jest przez nią przeniknąć, mimo, że nawet w swojej cieńszej postaci stanowi bardzo szczelną barierę przed wszelkimi czynnikami chorobotwórczymi.

Alergen dociera do elementów układu odpornościowego, pobudzając limfocyty do produkcji przeciwciał i wszczyna odczyn zapalny, czyli naturalną reakcję immunologiczną organizmu. Dlatego najczęściej obserwuje się zapalenie skóry na twarzy, grzbiecie, szyi, a niekiedy dochodzą również okolice podudzia oraz przedramion – tak naprawdę jest to ściśle powiązane z pogodą i trwającą akurat porą roku, co przekłada się automatycznie na długość noszonej odzieży.

Poza twarzą wykwity ujawniają się również na stopach lub dłoniach, szczególnie chodzi o przestrzenie międzypalcowe, zgięcia nadgarstków oraz grzbietowe partie skórne. Powyższym objawom bardzo często towarzyszy uciążliwy świąd, który jest czasem określany przez pacjentów mianem znacznie nasilonego. Dzieje się tak szczególnie w początkowej fazie choroby, gdzie objawy pojawiają się nagle i mają od razu dość ofensywny charakter.

Próby przyniesienia sobie ulgi sprawiły, że u dużej ilości chorych można dostrzec liczne ślady zadrapań, co nie sprzyja prawidłowemu gojeniu się wykwitów. W takich sytuacjach dochodzi do infekcji bakteryjnych, przez co choroba przyjmuje przewlekły charakter. Czasami pojawiają się również objawy bardzo nieswoiste, podobne do tych występujących w przypadku grypy. Pacjent może lekko gorączkować, wykwitom nierzadko towarzyszy również obrzęk, zwłaszcza w okolicach policzków, nosa i oczodołów.

Transformacja wykwitów

Rozdrapana grudka wysiękowa, tudzież pęcherzyk powodują, że łatwo może dojść do zakażenia bakteryjnego. Wówczas pojawia się bolesność w okolicy pierwotnego kontaktu skóry z alergenem. Do częstych objawów w takich przypadkach należą strupy wypełnione ropną treścią, które z czasem przyjmują miodowo-żółtą barwę.

Odmiany egzemy

Egzema może przebiegać w bardzo różny sposób. Żadne ze zmian występujących w ciągu trwania tej choroby nie są charakterystyczne dla jednego schorzenia. Ze względu na swoją różnorodność, egzema może przybierać wiele postaci. Najpopularniejszą z nich jest alergiczna. Pozostałe są również rodzajem zmian skórnych podobnie się objawiających, ale związanych z innymi okolicznościami. Jakie są jeszcze inne postacie egzemy?

Egzema potnicowa

Jest to choroba dotycząca jedynie powierzchni dłoniowych rąk oraz stóp. Szczególnie często lokalizuje się pomiędzy palcami. Polega na występowaniu bardzo charakterystycznych drobnych pęcherzyków wypełnionych przeźroczystą treścią, którym towarzyszy uczucie swędzenia okolic ciała, w których doszło do wysiewu zmian skórnych.

Jak do tej pory lekarze nie poznali konkretnej przyczyny powstawania tej choroby. Wiedzą jedynie, że w pewien sposób jest związana z mechanizmem alergicznym, gdyż znacznie częściej występuje u osób, które są na coś uczulone. Schorzenie to leczy się poprzez podawanie sterydów oraz antybiotyków (w razie zakażenia zmian skórnych).

Egzema zastojowa

Choroba ta dotyczy jedynie skóry kończyn dolnych, na której dochodzi do wysiewu zmian o charakterze egzemy. Towarzyszy im świąd o różnych natężeniu, a zmiany skórne (podobnie jak w przypadku innych rodzajów egzemy) mają tendencję do pękania i tworzenia otwartych, bolesnych i trudno gojących się ran.

Cechą charakterystyczną tego schorzenia jest fakt, że towarzyszy ono niewydolności krążenia w kończynach dolnych oraz pojawieniu się żylaków (nazwa „zastojowa” pochodzi właśnie od zastoju krwi żylnej w łydkach). Leczenie ogranicza się do pielęgnacji skóry oraz leczenia schorzenia podstawowego (żylaków kończyn dolnych).

Neurodermit

Jest to bardzo interesujące schorzenie, które leży niejako na pograniczu atopowego zapalenia skóry oraz egzemy. Jego objawy są na tyle charakterystyczne, że pozwoliły na umieszczenie go w osobnej jednostce chorobowej, będącej jedną z postaci egzemy.

Objawami neurodermitu są wybitnie nasilony świąd i zmiany skórne charakterystyczne dla egzemy(pęknięcia skóry na zaczerwienionym podłożu oraz płatowo złuszczający się naskórek). Typowym zjawiskiem dla tej choroby jest fakt, że wysiew zmian skórnych pojawia się w okresie wzmożonego napięcia psychicznego i stresu. Czynnik psychologiczny odgrywa zatem decydującą rolę w powstawaniu zmian.

Egzema dłoni: jak sobie z nią radzić na co dzień?

Dłonie są wizytówką każdego człowieka. Podajemy je sobie na powitanie, a podczas pracy w różnych zawodach to właśnie na ich podstawie jesteśmy oceniani. Egzema dłoni jest chorobą, która w znaczny sposób potrafi utrudnić życie ze względu na uczucie wstydu przez to schorzenie. Jak wygląda życie z egzemą oraz jak wspomóc jej terapię w codziennych czynnościach?

Jedną z metod terapeutycznych egzemy dłoni jest aplikacja specjalnej maści lub wazeliny na noc. Na dłonie najpierw nakłada się dość grubą warstwę kremu nawilżającego, a następnie zakłada się rękawiczki (najlepiej bawełniane), co umożliwi szybkie wniknięcie preparatu w skórę, udręczoną zmianami wypryskowymi. Jest to metoda o ograniczonej skuteczności – w kremie nawilżającym lub w wazelinie nie znajdują się substancje, które mogą hamować wysiew zmian skórnych, ale obecnie są w nich substancje, wspomagające odbudowę naskórka, które także posiadają właściwości łagodzące podrażnienia i kojące powstające objawy kliniczne choroby.

Osoby, które chorują na egzemę dłoni na pewno nie zrobią dzięki niej dobrego pierwszego wrażenia podczas podania dłoni przy przywitaniu się lub poznaniu nowej osoby. Problem ten jest bardzo krępujący dla pacjentów, którzy to autentycznie cierpią z powodu niemożności wykonywania wszystkich czynności towarzyskich i własnego wstydu. Egzemę można okresowo zasłonić rękawiczkami, co niestety latem jest bardzo ciężką próbą wytrzymałości organizmu na przegrzanie. W wyniku wzrostu temperatury powietrza atmosferycznego w porze letniej, ręce w rękawiczkach bardzo szybko się pocą, co nie sprzyja efektywnej terapii choroby.

Domowe sposoby na egzemę dłoni

W toku leczenia egzemy można posłużyć się środkami medycyny niekonwencjonalnej, której skuteczność jak do tej pory nie została udowodniona. Przynosi ona jednak niezbędne ukojenie i niweluje widoczność symptomów choroby, co dla osób cierpiących z powodu egzemy dłoni jest bardzo ważne.

Metody niekonwencjonalne to na przykład kąpiele i płukanki do rąk z różnymi składnikami naturalnymi,które pomagają zyskać normalizację stanu skóry dłoni w przebiegu schorzenia. Należą do nich na przykład: sól gorzka, napary z ziół takich jak rumianek, nagietek, wrotycz, lukrecja, okłady z miodu pszczelego lub białej glinki. Trzeba jednak pamiętać, że metody te mogą służyć tylko jako wspomaganie konwencjonalnego leczenia, a nie jego zastąpienie.

Egzema u dzieci

Rozwój egzemy u dzieci ma właściwą sobie specyfikę oraz dynamikę. Zmiany skórne rozrastają się w nieco inny sposób i znacznie szybciej się goją. Mimo to egzema u dzieci przebiega znacznie groźniej ze względu na ciągłe drapanie miejsc zmienionych chorobowo, przez co są one powtórnie odnawiane. Co charakteryzuje egzemę u dzieci i jakie są metody jej leczenia?

Podstawą w leczeniu farmakologicznym egzemy jest podawanie leków antyhistaminowych, które zmniejszają reakcję uczuleniową dziecka. Stosowane są najczęściej leki tak zwanej drugiej generacji, które nie wywołują objawów senności, zaburzeń pamięci i koncentracji.

Inną formą leczenia farmakologicznego jest podawanie dzieciom łagodnych środków uspokajających(zwłaszcza przed zaśnięciem). Takie postępowanie chroni najmłodszych przed wybudzaniem się ze snu i drapaniem zmian skórnych, których świąd może się nasilać z racji wzrostu ciepłoty ciała w porze nocnej.

Postępowanie w przypadku drapania

Nasilony świąd towarzyszący egzemie u dzieci jest bardzo istotnym problemem. Wywołuje poirytowanie dziecka oraz rozdrażnienie i płaczliwość (u najmłodszych pacjentów). Dodatkowo powstałe rany mają przez ciągłe drapaniewiększą tendencję do tworzenia się zakażeń w wyniku przenoszenia na skórę bakterii chorobotwórczych.

Najlepszą ochroną przed nadmiernym pocieraniem skóry jest wytłumaczenie dziecku, dlaczego nie powinno dotykać swędzących miejsc (o ile jest na tyle duże, żeby to zrozumieć). Jeśli to nie poskutkuje, należy dziecku jak najkrócej, równo przycinać paznokcie oraz w ramach profilaktyki zakładać cienkie, bawełniane rękawiczki.

Metody pielęgnacyjne

W przebiegu egzemy u dzieci bardzo istotna jest także właściwa pielęgnacja skóry dziecka. Do codziennych kąpieli powinno się używać specjalnych kosmetyków aptecznych o właściwościach nawilżających tak, by skóra dziecka zachowała prawidłowy poziom nawilżenia, a przez to była zdolna do stałej regeneracji. Po każdej kąpieli dziecko powinno być smarowane balsamem przedłużającym nawilżenie i łagodzącym objawy egzemy.

Wszelkie inne kosmetyki, stosowane podczas pielęgnacji skóry dziecka powinny być hipoalergiczne, by nie powodować kolejnych reakcji uczuleniowych i złagodzić istniejące podrażnienia skóry, by zminimalizować ryzyko rozszerzania się zmian chorobowych.

Wyprysk kontaktowy alergiczny

Objawy skórne pojawiają się wskutek kontaktu bezpośredniego różnych czynników, które wywołują u chorego reakcję alergiczną. Wykwity najczęściej powstają w miejscu pierwotnego zetknięcia się z alergenem, jednak mogą przyjąć również postać rozsianą.

Alergeny sklasyfikować można, zaliczając je do trzech grup. Pierwszą z nich stanowią czynniki, które są znane lekarzom od dawna i wywołują one reakcję immunologiczną u określonej grupy pacjentów. Do drugiej można zaliczyć alergeny, które zostały poznane dopiero niedawno i tutaj częstość uczuleń stale wzrasta. Ostatnim typem czynników uczulających są alergeny tzw. niekiedy uczulające. Do zapoczątkowania reakcji immunologicznej dochodzi dość rzadko, tylko u określonej grupy pacjentów.

Czynniki wywołujące, patogeneza

Alergeny przedostają się do elementów układu odpornościowego człowieka, co skutkuje stymulacją odpowiednich limfocytów T (dokładniej Th 1) przez komórki budujące miąższ trzustki (tak zwane wysepki Langerhansa). Te struktury są wówczas narażone na działanie pewnych związków, które w kontakcie z białkami nabierają cech antygenowych. Powyższy mechanizm leży u podstaw patogenezy egzemy alergicznej, fachowo określa się go mianem IV typu reakcji nadwrażliwości według Coombsa.

Wyróżniono kilka czynników uczulających, które są przyczyną powstawania wykwitów zdecydowanie najczęściej. Pierwszym z nich jest chrom, z którym dość często mamy kontakt, ponieważ zawarty jest w różnego rodzaju farbach oraz betonie. Kolejnymi metalami są nikiel oraz kobalt, których to używa się do produkcji armatury oraz elementów ozdobnych. Szkodliwie działa również związek chemiczny zwany formaldehydem, który prócz właściwości uczulających, ma niestety również te rakotwórcze. U niektórych pacjentów stwierdzono również nadwrażliwość na gumę oraz terpentynę, co w dzisiejszym świecie oznacza dość duże ryzyko wystąpienia reakcji obronnej organizmu.

Szczególnie ważną grupą alergenów, głównie ze względu na powszechność, są kosmetyki oraz wszelkiego rodzaju barwniki. Niekiedy nie można dokładnie ustalić, który z wyżej wymienionych czynników alergicznych jest podstawową przyczyną zmian skórnych – wówczas mówimy o wyprysku samoistnym.

Obraz kliniczny

Egzemę alergiczną, ze względu na obraz kliniczny, również podzielono na postać ostrą oraz przewlekłą. W przypadku postaci ostrej, charakterystyczne jest to, że wykwity mogą ulec znacznemu nasileniu w przeciągu zaledwie kilku godzin. Przewlekłe schorzenie przyjmuje zazwyczaj łagodniejszą formę, aczkolwiek jest bardziej uciążliwe dla chorego.

Wyprysk kontaktowy z podrażnienia

Istotą postaci egzemy, wynikającą z podrażnienia jest toksyczny wpływ substancji chemicznych na skórę człowieka. Do takowych czynników, których szkodliwą działalność stwierdza się najczęściej, należą wszelkie detergenty, farby i barwniki, kwasy, oleje, zasady ale również kosmetyki.

Substancją, która również ma niekiedy zgubny wpływ na skórę niektórych osób, a o której większość zapomina, jest zwykła woda. Ze względu na zróżnicowane właściwości, np. ilość rozpuszczonych w niej substancji, często jest ona przyczyną pierwotnego podrażnienia powłoki skórnej u człowieka.

Patogeneza

Działanie substancji chemicznych typu farby, kwasy, oleje itp. polega na tym, że uszkadzają one błonę białkowo-lipidową komórek, przez co skóra traci swój naturalny płaszcz ochronny. W miejscu ekspozycji na czynnik toksyczny powstaje swego rodzaju „dziura” i skóra nie może tam dostatecznie spełniać swojego zadania, wówczas rozwija się stan zapalny powierzchniowych warstw skóry, wraz z charakterystycznym wykwitem.
Inna koncepcja mówi o tym, że skóra w takiej sytuacji zaczyna wydzielać specyficzny zestaw enzymów neutralizujących, charakterystyczny dla danego czynnika uszkadzającego. Wyprysk kontaktowy z podrażnienia szczególnie często występuje w okresie niemowlęcym, gdzie przyjmuje postać pieluszkowego zapalenia skóry. Czynnikami drażniącymi w tym wypadku są pieluszki zanieczyszczone kałem oraz moczem. Egzema rozwija się również w okolicy ust, bowiem dziecko intensywnie ślini się, przygryza wargę uszkadzając ją, oblizuje smoczek i inne przedmioty.Ciekawym zjawiskiem jest tak zwane „hartowanie skóry”, które polega na tym, że długotrwała ekspozycja na jakikolwiek czynnik posiadający toksyczne właściwości w końcu prowadzi do jego zobojętnienia i braku reakcji w postaci odczynu zapalnego, wówczas egzema nie rozwija się. Zjawisko to najprawdopodobniej ma związek ze znacznym pogrubieniem warstwy rogowej, która stanowi świetną barierę ochronną przed wszelkimi substancjami chemicznymi, ale również drobnoustrojami.

Rozpoznanie postaci choroby

Proces diagnostyczny wyprysków wynikających z podrażnienia opiera się w dużej mierze na metodzie „chybił – trafił”, jednak poparty jest solidnym wywiadem z pacjentem. Rozpoznanie czynnika wywołującego zmiany skupia się na badaniu, które polega na umieszczaniu na skórze specjalnie spreparowanych płytek, które zawierają przypuszczalne, szkodliwie działające substancje. W przypadku, gdy któryś z preparatów wykaże toksyczne działanie, pod płytką tworzy się widoczny odczyn zapalny.

Egzema
5 (100%) 1 głos

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here