Rak szyjki macicy

0
343

Rak szyjki macicy jest głównym sprawcą śmierci kobiet chorujących na nowotwory, wespół z rakiem sutka tworzy dwa największe zagrożenia chorobowe dla płci pięknej. W naszym kraju statystyki są niestety zatrważające, bowiem co roku umiera blisko 5000 kobiet chorych na raka szyjki macicy. Pociesza jedynie to, że kampania promująca profilaktykę przeciwko temu rodzajowi nowotworu jest w rodzimych mediach dość szeroko zakrojona.

Rak szyjki macicy rozwija się po zakażeniu wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), który potencjalnie nie jest niebezpieczny dla organizmu człowieka. Wiele z jego typów prowadzi wyłącznie do powstania niezłośliwych zmian na skórze w postaci niewielkich brodawek. Każdy z nas miał przecież kiedyś kurzajkę i nie znaczy to, że chorowaliśmy na nowotwór złośliwy, jednak oba schorzenia są wywoływane przez wirus HPV. Przypuszcza się, że tym patogenem w swoim życiu zaraziła się niemal połowa populacji!

Objawy

Jak większość nowotworów, rak szyjki macicy daje o sobie znać zazwyczaj w końcowej fazie, wcześniej pojawiają się nieswoiste objawy, które duża liczba kobiet ignoruje. Niewiele z nich zgłasza się w tym momencie do lekarza, ponieważ ani stadium wczesnego raka, ani zmiany przednowotworowe nie powodują żadnych dolegliwości bólowych – właśnie z tego powodu niezwykle istotne są regularne badania!

Wraz z rozwojem procesu nowotworowego pojawiają się już symptomy, obok których kobieta nie przechodzi obojętnie. Większość pacjentek zauważyła u siebie nietypowe krwawienia z pochwy, w żaden sposób niezwiązane z miesiączkowaniem, ponieważ krwawienia te mogły pojawiać się pomiędzy miesiączkami występującymi regularnie. Poza tym, w rozwoju raka szyjki macicy można zauważyć obfite upławy z pochwy oraz wspominany wcześniej ból. Nieprzyjemne odczucia pojawiają się między innymi podczas stosunku seksualnego, ból obejmuje przede wszystkim okolice podbrzusza.

Leczenie

Podstawową metodą profilaktyczną przeciwko rakowi szyjki macicy, są badania cytologiczne wykonywane regularnie. Jest to tak naprawdę jedyna skuteczna metoda wczesnego wykrycia zarażenia, co w dużej mierze zwiększa szanse na całkowite wyzdrowienie. Stosunkowo nową metodą są szczepionki przeciwko wirusowi HPV, sprzedawane pod handlową nazwą Silgard. Niestety, jest to metoda dosyć kosztowna, a najlepsze efekty uzyskuje się u kobiet, które nigdy nie zaraziły się żadną z odmian tego wirusa.

Wśród metod leczenia raka szyjki macicy najczęściej stosuje się metody radioterapeutyczne oraz operacyjne. Zabieg polega na całkowitym nieraz usunięciu macicy wraz z przyległymi węzłami chłonnymi.

Nowa metoda walki z rakiem szyjki macicy

Cytologia na podłożu płynnym, bo tak brzmi jej prawidłowa nazwa, została okrzyknięta jedną z najnowocześniejszych metod diagnostycznych w przypadku wielu chorób układu rodnego kobiety, ale przede wszystkim raka szyjki macicy oraz jajników.

Od niedawna metoda badawcza jest dostępna również w Polsce. Badanie cytologiczne wykonane tym sposobem jest przede wszystkim bardziej czytelne. Tradycyjna cytologia opiera się na przeniesieniu wymazu na szkiełko mikroskopowe, co wymaga dość „brutalnego” potraktowania delikatnego bądź co bądź materiału. W przypadku nowej techniki, próbka z pochwy trafia na specjalnie spreparowane podłoże o płynnej konsystencji, które następnie poddawane jest dalszym czynnościom laboratoryjnym. Płynna frakcja, na którą trafiają komórki, powoduje ich wzrost, a także oddzielenie od reszty nieprzydatnego w badaniu materiału. Dzięki temu w obrazie mikroskopowym nie pojawiają się liczne artefakty, powstające w wyniku stosowania szkiełka, a także obraz nie jest zamazany przez liczne komórki niepodlegające badaniu, np. krwinki, bakterie bytujące w pochwie, jak również śluz.Ocena materiału pobranego do badania jest więc dużo łatwiejsza, co przekłada się przede wszystkim na skuteczność cytologii.

Wykrywalność obecności nieprawidłowych komórek dysplastycznych w wydzielinie pochwowej wzrosła blisko dwukrotnie, co stanowi pierwszy krok w określeniu ryzyka powstawania procesu nowotworzenia. Dużą rolę odgrywa również nieosiągalna w przypadku tradycyjnych metod, optyczna jakość próbek badawczych. W takich wypadkach również, badanie cytologiczne bardzo często trzeba było powtórzyć. Jednorazowo pobrany preparat nie nadawał się zbytnio do wielokrotnej obróbki, ponieważ gwarantował zbyt niską jakość odczytu. W przypadku nowej metody, jedną próbkę można poddawać również innym badaniom diagnostycznym, na przykład w poszukiwaniu śladów obecności wirusów lub pierwotniaków.

Korzystnym zjawiskiem jest fakt, że będziemy obserwować z pewnością próby rozpowszechniania nowej metody leczenia. Jest ono bowiem dużo tańsze od tradycyjnej cytologii, dzięki czemu badanie cytologiczne będzie dostępne dla większej grupy kobiet.

Wirus HPV a rak szyjki macicy

W ostatnim czasie naukowcy odkryli bezpośredni związek pomiędzy jednym z wirusów a rakiem szyjki macicy. Badania dowiodły, że wirus HPV zapoczątkowuje transformację nowotworową w komórkach szyjki macicy, a przez to wywołuje raka tego narządu. Zapoznaj się z najważniejszymi faktami dotyczącymi wirusa HPV i jego związkiem z rozwojem nowotworu.

Wirusy onkogenne

Onkogeneza to termin medyczny, oznaczający proces przekształcenia się zdrowych komórek, w komórki nowotworowe. Wirusy określane mianem onkogennych to drobnoustroje, które są w stanie wywołać transformację nowotworową w komórkach człowieka. Należy do nich przede wszystkim wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), który wywołuje raka szyjki macicy. Oprócz wirusa HPV, potencjał onkogenny noszą także inne patogeny takie jak wirusy zapalenia wątroby (popularna „żółtaczka” – HBV, HCV), wirus HIV, wirus Epstaina-Barr (EBV) i wirus HTLV-1.

Sam fakt zakażenia danym wirusem nie oznacza początku choroby nowotworowej. Wirus jedynie stymuluje rozwój raka, a jego eliminacja za pomocą dostępnych metod leczenia farmakologicznego (w przypadkach, gdy jest to możliwe), całkowicie chroni przed wzrostem nowotworu.

Niebezpieczna infekcja

Do zakażenia wirusem HPV dochodzi podczas kontaktu płciowego z zakażoną osobą. Infekcja wirusem HPV jest zatem schorzeniem przenoszonym drogą płciową (inaczej chorobą weneryczną). Zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, zakażenie przebiega najczęściej bez żadnych niepokojących objawów. Kobiety dowiadują się o infekcji dopiero w trakcie wizyty u ginekologa i profilaktycznego badania cytologicznego, które polega na pobraniu komórek z szyjki macicy. Mężczyźni natomiast najczęściej są jedynie nosicielami wirusa HPV. Przy zachowaniu odpowiednich zasad higieny osobistej, wirus ten u mężczyzn nie powinien stanowić zagrożenia innego, niż epidemiologiczne (szerzenie przez mężczyznę zakażenia na jego partnerki).

Jak zapobiegać zakażeniu HPV?

Jedną z metod profilaktyki zakażeń wirusem HPV jest stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych. Zapobiega to kontaktowi pomiędzy powierzchniami błon śluzowych partnerów, a w konsekwencji – nie dochodzi do transmisji wirusa pomiędzy danymi osobami.

Innym sposobem na ustrzeżenie się przed infekcją wirusem HPV jest szczepionka przeciwko najgroźniejszym serotypom (rodzajom) wirusa – 16 i 18, które odpowiedzialne są za około 70 procent przypadków raka szyjki macicy. Dziewczynka powinna otrzymać wszystkie 3 dawki szczepionki przed rozpoczęciem życia seksualnego.

Cytologia – co warto wiedzieć o tej metodzie diagnostycznej

Rak szyjki macicy diagnozowany jest niemal u pięciuset tysięcy kobiet w ciągu roku. Szacuje się, iż połowa pacjentek umiera, głównie ze względu na późną diagnozę. Rak szyjki macicy nazywany jest „cichym zabójcą”, ponieważ w początkowej fazie rozwija się niemal bezobjawowo, a okres ten trwać może nawet do kilku lat.

Wskazówki przed badaniem

Cytologia powszechnie uważana jest jako badanie nieprzyjemne, wymagające od kobiet dużej odwagi oraz cierpliwości. Jednak jest to jedyny sposób na zapobieżenie rozwojowi raka szyjki macicy, który każdego roku zabija niemal dwa tysiące Polek.

Cytologię najlepiej wykonywać w połowie trwania cyklu. Badanie można przeprowadzić już w dwa dni po zakończeniu krwawienia oraz nie później niż na cztery dni przed kolejnym okresem. Ważne jest, aby dobę przed samym badaniem nie poddawać się innym badaniom ginekologicznym, należy wstrzymać się również od stosunku płciowego. W przeciwnym razie wynik może nie być miarodajny. Stanie się tak również wówczas, gdy przejdziemy badanie podczas trwania infekcji narządów rodnych.

Przyczyny występowania raka szyjki macicy

Pamiętać należy o tym, że rak szyjki macicy nie jest chorobą o podłożu genetycznym. Niewystępowanie choroby we wcześniejszych pokoleniach, nie wyklucza szansy wystąpienia tego nowotworu zarówno u nas, jak i u naszych córek. Do powstania natomiast zmian niezbędna jest obecność wirusa HPV, który atakuje uszkodzone komórki nabłonka okrywającego macicę. Z wirusem HPV każda kobieta ma do czynienia co najmniej raz w całym swoim życiu. Dlatego diagnostyka jest tak istotna. Zwłaszcza, że nowotwór rozwija się bardzo powoli, a zmiany wykryte wcześnie można jeszcze powstrzymać.

Objawy raka szyjki macicy

Głównym objawem nowotworu szyjki macicy będzie krwawienie między okresami, a także krwawienie po stosunku seksualnym. Ponadto wystąpić mogą obfite upławy, a także nasilający się ból odczuwalny w podbrzuszu, zarówno przy spoczynku, jak i podczas trwania stosunku. Jeżeli objawy będą występować pojedynczo, nie powinnyśmy tego bagatelizować. Wczesna diagnoza daje szanse na stuprocentowe wyleczenie. Można skorzystać z bezpłatnych badań cytologicznych oraz mammograficznych, które organizowane są corocznie przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Czy grozi mi rak szyjki macicy?

Rak szyjki macicy to jeden z najpowszechniej występujących nowotworów narządów płciowych u kobiet. Które z nas są najbardziej zagrożone chorobą i jak możemy się przed nią chronić?

Przyczyny raka szyjki macicy

U młodych kobiet rak szyjki macicy jest wywołany w większości przypadków przez infekcje przenoszone drogą płciową. Najczęściej przyczyną jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Wyodrębniono już ok. 100 typów tego wirusa, z których niektóre są wyjątkowo niebezpieczne (onkogenne). Ok. 2/3 przypadków zachorowań na raka szyjki macicy jest wywołana typami wirusa HPV 16 i 18.

Na zakażenie HPV jest narażona większość współżyjących płciowo osób, zwłaszcza w wieku największej aktywności seksualnej (18-28 lat).

Kto jest najbardziej zagrożony rakiem szyjki macicy?

Praktycznie wszystkie kobiety, które podjęły współżycie płciowe, są zagrożone zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego, który może wywołać raka. Niektóre czynniki zwiększają jednak ryzyko zachorowania. Oto najpowszechniejsze z nich:

  • rozpoczęcie współżycia płciowego w młodym wieku

  • częste zmiany partnerów seksualnych

  • palenie papierosów

  • urodzenie trójki lub więcej dzieci

  • zakażenie chorobami przenoszonymi drogą płciową

  • stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych

  • niepoddawanie się regularnym badaniom cytologicznym

  • niski status socjoekonomiczny

  • dieta uboga w antyoksydanty

  • nieleczone zapalenia pochwy.

Jak uchronić się przed rakiem szyjki macicy?

Podstawową metodą w profilaktyce raka jest regularne zgłaszanie się na badania cytologiczne, które wykrywają wszelkie stany zapalne i zmiany w narządach płciowych, które mogą wywołać nowotwór. Istnieje także możliwość zaszczepienia się przeciw wirusowi HPV.

Objawy raka szyjki macicy

Pamiętaj, że nowotwór przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. Pierwszym symptomem są bóle brzucha, brane często za objaw niestrawności. Następnie pojawiają się ropne upławy i krwawienia, zwłaszcza po wysiłku fizycznym i stosunku, a także ból w okolicy krzyżowej. Niestety, te objawy świadczą już o zaawansowanym stadium choroby.

Leczenie raka szyjki macicy

Nowotwór wykryty wcześnie jest niemal całkowicie wyleczalny. W takich przypadkach stosuje się najczęściej chirurgię laserową, polegającą na zniszczeniu komórek nowotworowych przy pomocy lasera, lub kriochirurgię, czyli zamrożenie komórek nowotworowych. W poważniejszym stadium choroby konieczne staje się zastosowanie chemioterapii i radioterapii oraz przeprowadzenie zabiegu histerektomii, czyli całkowitego usunięcia macicy.

Rak szyjki macicy
5 (100%) 1 głos

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here