Rak piersi

0
12

Rak płuc jest najczęstszą przyczyną zgonów spowodowanych nowotworem u mężczyzn, jednak u Pań zajmuje on dokładnie drugie miejsce. Palmę pierwszeństwa dzierży bowiem rak piersi, który sieje postrach również w Polsce.

Mimo działań profilaktycznych zakrojonych na szeroką skalę, liczba kobiet zgłaszająca się na badania mammograficzne wciąż nie jest zadowalająca. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku raka szyjki macicy, a słowo „cytologia” nadal dla wielu kobiet brzmi dość obco.

Co wywołuje raka piersi?

Mało osób wie, że rak piersi występuje również u płci męskiej, lecz jest to jednak niespełna 1 procent wszystkich przypadków, dlatego największą grupą ryzyka zachorowania na ten nowotwór jest bez wątpienia płeć żeńska.

Poza tym, duże znaczenie ma również szerokość geograficzna. Najbardziej narażone są kobiety zamieszkujące Północną Europę oraz Amerykę, przy czym stosunkowo mało przypadków wykrywa się w Afryce i Azji. Na taki stan ma wpływ styl życia kultywowany na tamtych obszarach, czego potwierdzeniem jest zwiększona zachorowalność wśród emigrantek. Rak piersi jest również związany z mutacjami genetycznymi, gdyż przyjmuje się, że od 5 do 30 procent wszystkich nowotworów sutka ma dobrze udokumentowane podłoże genetyczne, które związane jest z dziedziczeniem skłonności, a nie samych zmian. Kolejnym czynnikiem warunkującym wzrost ryzyka zachorowalności, jest wiek kobiety. Ryzyko pojawienia się raka zwiększa się począwszy od 30 roku życia, jednak w okresie po menopauzie ulega ono stabilizacji.

Ciekawostką jest fakt, że u kobiet, które nie urodziły jeszcze w życiu dziecka, ryzyko zachorowania na raka piersi jest blisko 3 razy większe niż u mam. Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem, w którym kobieta rodzi pierwsze dziecko. Bardzo dobrze udokumentowany został ponadto wpływ łagodnych zmian w sutku, takich jak włóknienie, torbiele, a także inne, niegroźne rozrosty.

Rak piersi może również rozwijać się pod wpływem działania innych czynników ryzyka, których wpływ jednak nie został dobrze poznany. Pierwszym z nich może być nadwaga, która jednak zwiększa ryzyko tylko po menopauzie. Poza tym, zauważono również zależność pomiędzy rakiem piersi a wysokotłuszczową dietą, spożyciem alkoholu oraz wzmożoną aktywnością fizyczną. Niekorzystnie działa również palenie tytoniu oraz zastępcza terapia estrogenami.

Objawy raka piersi

Czy raka piersi można skutecznie wyleczyć? Oczywiście – wczesna diagnoza i szybko podjęte leczenie znacznie zwiększają szansę na całkowite wyzdrowienie pacjentki z rakiem piersi. Nowotwór ten stanowi największy problem onkologiczny w krajach wysokorozwiniętych oraz rozwijających się w szybkim tempie, a więc również i w Polsce. Wysoka śmiertelność sprawia, że coraz większa liczba Polek zwraca uwagę na liczne kampanie medialne, mające nakłonić je do wykonywania badań profilaktycznych. Nie bez powodu!

Charakterystyka raka piersi

Nowotwór złośliwy piersi powstaje z komórek gruczołu sutkowego i w tym właśnie miejscu się on umiejscawia, więc jego lokalizacja ma istotne znaczenie w przeprowadzaniu badań na przykład palpacyjnych. Natomiast zmiany nowotworowe złośliwe, bardzo często dają przerzuty do innych narządów wewnętrznych, między innymi do węzłów chłonnych, wątroby, płuc, kości oraz mózgu.

Objawy generowane przez raka piersi są bardzo zróżnicowane i ściśle uzależnione od stadium klinicznego, w jakim znajduje się guzek. W początkowym etapie nowotworzenia rak piersi przebiega bezobjawowo i właśnie w tym czasie, w którym również istnieje największa szansa na wyleczenie, do lekarza zgłasza się nadal niewielki odsetek chorych! A jeśli już trafiają, to tylko dzięki wykonywaniu badań profilaktycznych, pozwalających na wczesne wykrycie tego schorzenia.

W późniejszym stadium rozwoju guza, pojawia się między innymi wyciek z brodawki, w okolicy około brodawkowej. Inne symptomy raka piersi to: asymetria przyśrodkowej części piersi, tzw. wciągnięcie brodawki, owrzodzenia brodawki i skóry, powiększone węzły chłonne pachowe, ból w okolicy piersi, pieczenie brodawki oraz różnego rodzaju zaczerwienienia bez konkretnej przyczyny.

Rola badań profilaktycznych

Niemożność uchwycenia większości przypadków zachorowań na raka we wczesnym stadium sprawia, że największą rolę we wczesnym wykrywaniu nowotworów piersi odgrywają regularne badania profilaktyczne. Specjalnie dobrane, kompleksowe programy profilaktyczne, pozwalają na wczesne wykrycie najczęściej występujących w Polsce nowotworów, w tym raka piersi.

Profilaktyka

Według danych statystycznych z ostatnich lat, coraz większa liczba kobiet w Polsce zapada na nowotwory złośliwe piersi. Trend ten zauważalny jest we wszystkich krajach rozwijających się, więc państwo nad Wisłą nie pozostaje w tym względzie odosobnione. Jeśli chodzi natomiast o wczesną wykrywalność raka, to niestety – tutaj mamy pewne zaległości.

Polki wciąż niechętnie poddają się regularnym badaniom lekarskim, które pozwalają na dość wczesną diagnozę, a to z kolei dość znacznie zwiększa szanse na całkowite wyleczenie. Wszelkie organizacje dwoją się i troją organizując bezpłatne badania, niektóre wysyłają nawet imienne zaproszenia. Wszystko to jednak daje dość mizerny efekt, co skutkuje niepokojącym wzrostem śmiertelności kobiet chorych na raka piersi. Przypomnijmy, że statystycznie jest to co szesnasta dorosła Polka!

Pierwsze sygnały organizmu

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, pierwsze symptomy raka piersi pojawiają się dopiero po pewnym czasie. W początkowym stadium wyczuwalny jest jedynie niewielki guzek w obrębie zajętego gruczołu sutkowego, czemu nie towarzyszą inne, niepokojące objawy. Zmiana jest wyczuwalna w badaniu palpacyjnym, bardzo często (ok. 35 proc.) na górnej, bocznej powierzchni piersi. Warto wspomnieć, że guzki po stronie lewej są zjawiskiem rzadszym. Nie występują one również prawie nigdy w dolnej części piersi. Na rozmieszczenie zmian ma przede wszystkim wpływ struktura topograficzna tkanki gruczołowej. W późniejszym etapie rozwoju raka piersi, zauważalne są również takie objawy, jak m.in. asymetria sutków czy powiększenie węzłów chłonnych pachwowych.

W większości przypadków pojawiają się przerzuty do innych narządów, takich jak mózg, wątroba, kości i mózg. Tylko u 5-10 proc. chorych, nowotwór rozpoznawany jest w stadium uogólnienia.

Korzyści z wykonywania badań profilaktycznych

Dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych metod badawczych oraz intensywnemu rozpowszechnianiu konieczności przeprowadzania badań profilaktycznych coraz więcej przypadków zachorowań wykrywa się na etapie stadium bezobjawowego. Daje to szerokie możliwości leczenia, które przynoszą również najbardziej zadowalające rezultaty. Warto wiedzieć, że wczesne wykrycie raka piersi znacznie zwiększa szansę na. Krótki czas wykonywania badania, jego niewygórowana cena oraz stale rosnący komfort placówek medycznych sprawiają, że na badania profilaktyczne zgłasza się ciągle rosnąca liczba kobiet, lecz mimo to, Polska niestety wciąż odbiega w tym aspekcie od krajów Europy Zachodniej.

10 minut, które może uratować życie

10 minut – tyle mniej więcej właśnie trwa badanie palpacyjne piersi, które każda kobieta powinna wykonywać raz na jakiś czas. Oczywiście taką samokontrolę można wykonywać samodzielnie, w domowym zaciszu – najlepszym miejscem jest rzecz jasna łazienka wyposażona w duże lustro; a badanie można przeprowadzić po wieczornej kąpieli. Bardzo ważną kwestią jeśli chodzi o wykrywanie wszelkich zmian jest dokładne poznanie budowy swoich piersi. Nie mają one bowiem identycznej struktury w całej swojej objętości, ich kształt, naprężenie mogą zmieniać się wraz ze zmianą położenia. Dlatego należy bardzo dokładnie przyjrzeć im się w tak zwanym spoczynku, czyli w pozycji stojącej z opuszczonymi wzdłuż tułowia rękoma.

Następnie powinno się poszukać tych samych niedoskonałości, stojąc z rękami uniesionymi ku górze – jest to pierwsza faza badania poglądowego piersi. Następnym etapem jest kontrola palpacyjna i tutaj doszukujemy się przede wszystkim wszelkich zgrubień, wypukłości, wysypek, zmian na brodawkach oraz obserwujemy reakcję piersi na mocniejszy dotyk. O patologicznych zmianach w obrębie piersi może znaczyć również asymetria ich położenia, czyli jedna z nich może być wyraźnie niżej, poza tym zwracamy uwagę również na wielkość – opuchlizna jednej z piersi może być zwiastunem nowotworu. Kobieta badająca gruczoły sutkowe powinna być ponadto wyczulona na punkcie pojawienia się jakiejkolwiek wydzieliny, która nie ma związku z aktualnym stanem fizjologicznym, np. ciążą.

Co robić w wypadku wykrycia nieprawidłowości?

Kiedy zdarzy się wykrycie jakichkolwiek niepokojących zmian, nie wolno wpadać w panikę. Pierwszym krokiem, jaki należy podjąć, jest przede wszystkim wizyta u lekarza pierwszego kontaktu. Kolejnym krokiem będzie błyskawiczna zapewne wizyta u onkologa, gdzie nasze wątpliwości rozwieją specjalistyczne badania.

Grupa ryzyka zachorowania na raka piersi

Do zachorowania na raka piersi predysponuje kilka czynników ryzyka. Oznacza to w dużym skrócie, że w określonych sytuacjach, istnieje większa szansa na powstanie nowotworu piersi u danej kobiety niż u innej, której to dane okoliczności nie dotyczą. Które z czynników ryzyka są najbardziej obciążającymi sytuacjami, zwiększającymi prawdopodobieństwa wystąpienia raka piersi?

Czynniki genetyczne

Dziedziczenie jest najbardziej obciążającym czynnikiem, zwiększającym ryzyko zachorowania na raka piersi. Ma to miejsce ze względu na fakt braku możliwości wyeliminowania uszkodzonych (zmutowanych) genów, a zatem – kobieta nosząca wadliwy gen może uchronić się przed zachorowaniem jedynie przez częste badania przesiewowe. Genetyka predysponuje do wystąpienia raka piersi zarówno na sposób mutacji w pojedynczych genach, jak i w postaci zespołów genetycznych, zwiększających ryzyko zachorowania na nowotwory innych narządów (na przykład zespół Lyncha, zespół Li-Fraumeni).

Stymulacja hormonalna

Większość zdiagnozowanych raków piersi to nowotwory w dużym stopniuuzależnione od estrogenów (żeńskich hormonów płciowych). Ich wyższe stężenia oraz dłuższa stymulacja hormonalna pobudzają wzrost raka piersi. Na zachorowanie są zatem bardziej narażone kobiety, które wcześniej zaczęły miesiączkować (przed 12-stym rokiem życia) i później weszły w okres menopauzy (po 55-tym roku życia).

Większe stężenie estrogenów występuje również u kobiet z nadwagą – tkanka tłuszczowa produkuje te hormony, przez co nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet w okresie pomenopauzalnym. Na zachorowanie na raka piersi większe ryzyko mają także kobiety, które nie rodziły.

Bardzo powszechnymi lekami, które zawierają estrogeny i mogą przez to wywoływać raka piersi są doustne tabletki antykoncepcyjne oraz preparaty stosowane w hormonalnej terapii zastępczej. Ich bezpośredni wpływ na rozwój raka piersi nie został jednoznacznie potwierdzony, jednak teoretyczny wpływ estrogenów na stymulację wzrostu nowotworu jest na tyle ewidentny, że odradza się stosowanie tych leków u kobiet, w których rodzinie występował rak piersi.

Czynniki związane ze stylem życia

Toksyczne związki zawarte w papierosach zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi. Tak samo działają szkodliwe tłuszcze zawarte w oleju słonecznikowym i rzepakowym. Ich nadmierne spożycie oraz palenie papierosów sprzyja więc rozwojowi raka piersi.

USG piersi

Badanie za pomocą głowicy ultrasonograficznej jest metodą przesiewową stosowaną u znacznie młodszych kobiet. Podczas USG nie dochodzi do emisji niebezpiecznego promieniowania, dlatego jest ono uznawane za bezpieczniejsze. Jest niestety także mniej dokładne niż mammografia. W dużej liczbie przypadków raka piersi pozwala zdiagnozować zmiany nowotworowe i wdrożyć dalsze postępowanie medyczne w celu rozpoczęcia skutecznego leczenia choroby.

Mammografia 

Najważniejszą metodą ochrony przed rakiem piersi jest systematyczne poddawanie się badaniom przesiewowym w kierunku nowotworu. Dotyczy to zwłaszcza kobiet, objętych czynnikami ryzyka rozwoju tej choroby. Wczesne wykrycie nowotworu umożliwia wdrożenie leczenia w odpowiednim momencie, a przez to – ochronę zdrowia i życia pacjentki. Sprawdź, jakie badania przesiewowe są stosowane w profilaktyce raka piersi.

Jest to podstawowe badanie piersi, które pozwala wykryć raka w stadium umożliwiającym wdrożenie skutecznego leczenia. Międzynarodowe towarzystwa onkologiczne rekomendują wykonywanie tego badania u kobiet, które skończyły 40 lat. W Polsce ze względów ekonomicznych, badania mammograficzne zalecane są paniom powyżej 50-tego roku życia. Można je wykonać bezpłatnie w ramach programu profilaktycznego opłacanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jest on realizowany w publicznych placówkach służby zdrowia oraz w „mammobusach” – mobilnych gabinetach, w których znajduje się odpowiedni sprzęt do badań.

Mammografia polega na wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego struktury piersi przy pomocy aparatu, uciskającego pierś. Badanie nie należy do komfortowych ze względu na wspomniany ucisk. Trwa jednak krótko i nie wiąże się z żadną ingerencją zabiegową ani bolesnością.

Celem tego badania jest przede wszystkim ukazanie i wczesne wykrycie zmian nowotworowych w piersi, które są najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. Jednak wczesne rozpoczęcie leczenia daje szanse na wyleczenie, dlatego warto profilaktycznie wykonywać badania radiologiczne.

Metoda badania

Wiele kobiet nie poddaje się badaniom profilaktycznym, uzasadniając to ich mało komfortowym przebiegiem. Istotnie, mammografia nie należy może do najprzyjemniejszych badań, jednak jest to badanie całkowicie nieinwazyjne, a przykre dolegliwości związane z naciskiem na piersi ograniczają się tylko i wyłącznie do samego przebiegu.

Docisk piersi do tak zwanej płytki kompresyjnej pozwala na spłaszczenie warstwy tkanki tłuszczowej, przez co można ograniczyć dawkę promieniowania. Poza tym uzyskuje się również większą rozdzielczość zdjęcia oraz większy kontrast – pierś jest bowiem unieruchomiona, co zapobiega przypadkowemu poruszeniu.

Wykrywanie raka

Mammografia jest często pierwszym badaniem, jakie pozwala stwierdzić występowanie zagrażających życiu zmian nowotworowych. Jest to przesiewowe badanie, na które najczęściej zgłasza się dobrowolnie. Czasami wykonuje się również rezonans magnetyczny, kiedy mammografia okazała się niemiarodajna.

Jakość zdjęcia zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od proporcji tkanki tłuszczowej do tkanki włóknistej, która jest zróżnicowana w zależności od grupy wiekowej. U młodych kobiet, zdjęcia mammograficzne są trudniejsze do interpretacji, ponieważ udział tkanki włóknistej w budowie piersi jest dużo większy. Wraz z wiekiem ilość tkanki tłuszczowej rośnie, a to stanowi świetny kontrast dla zmian nowotworowych – tkanka tłuszczowa przepuszcza promienie RTG, dzięki czemu na zdjęciu jest półprzezroczysta.

Osławiona szkodliwość mammografii

Mammografia nie jest badaniem zagrażającym życiu, ale nie jest też badaniem doskonałym. Dość często zdarzają się błędy polegające na wykrywaniu niewielkich zmian nowotworowych, które są kompletnie nieszkodliwe dla życia i zdrowia pacjentek. Mimo to jednak wdraża się leczenie obejmujące chemioterapię, radioterapię i hormonoterapię, a te metody leczenia nie pozostają obojętne dla organizmu.

Mastektomia

Obecna medycyna poczyniła duży postęp w zakresie operacyjnego leczenia raka piersi. Najnowocześniejsze metody pozwalają zachować pierś i uniknąć całkowitego jej usunięcia. Jeśli rozpoznanie zostanie przeprowadzone odpowiednio wcześnie, nie ma konieczności amputacji piersi. Przeczytaj, w jaki sposób chirurdzy leczą raka piersi.

Do decyzji o metodzie operacyjnej, stosowanej u danej kobiety dochodzi na podstawie ściśle określonych wskazań, którymi są:

  • wielkość guzów
  • obecność przerzutów w okolicznych węzłach chłonnych
  • obecność przerzutów odległych

Jest to tak zwana klasyfikacja TNM i obejmuje ona najczęściej 4 stopnie. Pierwszy stopień jest zmianą najłatwiejszą do wyleczenia, a czwarty – określa nowotwory z odległymi przerzutami o najgorszym rokowaniu. Zwykle w końcowych stadiach choroby, zabieg chirurgiczny nie powoduje wyleczenia nowotworu, który oprócz piersi zlokalizowany jest w innych częściach ciała. Lekarze stosują wtedy chemioterapię lub leczenie hormonalne, które przedłuża życie pacjentki.

Oszczędzająca mastektomia

Jest to metoda leczenia raka piersi, która polega na wycięciu samego nowotworu z marginesem zdrowej tkanki. Lekarze dążą do jak najczęstszego stosowania tego sposobu operowania po to, by uniknąć radykalnych rozwiązań i oszczędzić pierś pacjentki. Jeśli jednak wskazania medyczne nie pozwalają na oszczędzenie piersi, lekarz musi przeprowadzić całkowitą amputację piersi. Bardzo często przed wykonaniem oszczędzającej mastektomii, lekarze stosują terapię hormonalną, która polega na podawaniu środków farmakologicznych, zmniejszających masę nowotworu. Ma to na celu zmniejszenie guza oraz wykonanie jak najmniejszego cięcia i uniknięcie usunięcia całej piersi, objętej zmianą nowotworową.

Radykalna mastektomia

Zabieg ten polega na całkowitym usunięciu piersi, w której znajduje się nowotwór. Operacja ta stosowana jest zwykle u pacjentek, u których choroba rozwinięta jest w bardzo dużym stopniu. Zwykle przy okazji mastektomii radykalnej, usuwane są także okoliczne węzły chłonneby uniknąć rozsiewania przerzutów do innych części ciała kobiety. Po usunięciu piersi, kobietom przysługują jej implanty, których noszenie pod odzieżą sprawia, że fakt amputacji nie jest widoczny dla otoczenia, co podnosi komfort życia kobiety po mastektomii.

Samodzielne badanie piersi

Samobadanie piersi jest jedną z metod badania przesiewowego w kierunku raka piersi. Kobieta może przeprowadzić je własnoręcznie w domu, bez konieczności krępującej wizyty u lekarza. Aby dobrze wykonać samodzielne badanie piersi, należy trzymać się kilku zasad. O czym należy pamiętać podczas samobadania piersi?

Ta metoda badania piersi obecnie nie jest zalecana przez lekarzy onkologów do profilaktyki nowotworów tego narządu. Kobiety przeprowadzające badanie własnych piersi, bardzo często uciskają je ze zbyt małą siłą, by ograniczyć ból towarzyszący tej formie badania piersi. Powoduje to przekonanie kobiety o tym, że zmiany nie istnieją i rezygnuje ona z innych metod obrazowania piersi. W rzeczywistości – samobadanie mogło zostać przeprowadzone nieprawidłowo, co nie przyczynia się do wzrostu liczby przypadków wcześnie wykrytego raka piersi.

Kiedy najlepiej wykonać badanie?

Podczas samobadania piersi ważna jest nie tylko technika wykonania całej procedury, ale także czas, w którym jest ona wykonywana. Kobiety miesiączkujące powinny wykonać badanie pomiędzy 7 a 21-szym dniem cyklu. Piersi nie są wtedy obrzęknięte, co ma miejsce przed i w trakcie menstruacji. Ewentualne zmiany są lepiej dostępne badaniu palpacyjnemu.

Oglądanie piersi

Pierwszym elementem samobadania piersi jest ich oglądanie. Najlepiej wykonać to przed lustrem w łazience, dozując odpowiednią ilość światła. Należy sprawdzić, czy na piersiach nie występują żadne nierówności oraz czy nie pojawiła się asymetria piersi (czy jedna nie jest większa od drugiej). Oprócz pozycji „na wprost”, piersi należy także obejrzeć z boku oraz z rękami uniesionymi w górze (zwracając także uwagę na okolice pach, gdyż tam znajdują się węzły chłonne) i w lekkim pochyleniu do przodu.

Podczas oglądania, warto także zwrócić uwagę na brodawki sutkowe – na ich wygląd oraz ewentualne zmiany w kształcie i zabarwieniu. Aby sprawdzić, czy nie pojawia się wyciek z brodawki sutkowej, należy ścisnąć ją lekko dwoma palcami. U kobiety, która nie jest w danym momencie w okresie laktacji, nie powinno dochodzić do wycieku z piersi.

Jak wykonać samobadanie piersi?

Kluczowym elementem samobadania piersi jest ucisk. Powinien być on głęboki i silny – ocierający się o granicę bólu. Kobiety bardzo często niedokładnie wykonują badanie piersi ze względu na unikanie nieprzyjemnego odczucia wywołanego uciskiem, co jest najbardziej popularnym błędem podczas samobadania piersi. Badanie powinno wykonywać się trzema palcami dłoni (oprócz najmniejszego i kciuka). Należy je przeprowadzić w dwóch pozycjach – leżącej i stojącej. Sama technika polega na głębokim uciskaniu tkanki piersi. Uciskanie powinno odbywać się według ściśle określonych kierunków ruchów dłoni:

  • koncentrycznym (wokół brodawki sutkowej po obwodzie aż do podstawy piersi)
  • promienistym (wzdłuż linii prostych od brodawki aż do podstawy – na wzór tarczy zegarowej)
  • z góry na dół (od górnej części piersi przez brodawkę aż do części dolnej)

Guz piersi wyczuwalny w samobadaniu

Wykrycie guza w samobadaniu piersi nie powinno stanowić powodu do niepokoju. Jest natomiast wskazaniem do natychmiastowej konsultacji lekarskiej w celu przeprowadzenia dalszej diagnostyki wykrytej zmiany i odpowiednio wczesnego wdrożenia leczenia. Czym może być wykryta zmiana w samobadaniu piersi?

Łagodna zmiana nowotworowa

Jedną z najczęściej wykrywanych zmian podczas samodzielnego badania piersi są łagodne zmiany nowotworowe – gruczolakowłókniaki. Stanowią one litą masę nowotworową, ich komórki dzielą się powoli, nie dają przerzutów oraz wzrastają bardzo wolno. Nie mają potencjału do tworzenia złośliwych zmian rakowych oraz nie powinny być powodem do obaw pacjentki, u której zdiagnozowano taki guzek.

Stwierdzenie obecności łagodnej zmiany nowotworowej w piersi (potocznie zwanej „włókniakiem”) jest wskazaniem do obserwacji ewolucji zmiany pod kontrolą badania ultrasonograficznego – czy rośnie, a jeśli tak, to w jakim tempie. Lekarz może także chcieć wykonać biopsję wykrytej zmiany. Badanie to polega na pobraniu fragmentu guzka do zbadania pod mikroskopem w celu weryfikacji rodzaju zmiany. Jeśli zmiana jest duża (ma średnicą większą niż 4 cm) lub wykazuje tendencje do zwiększania swoich wymiarów, należy przeprowadzić operację usunięcia włókniaka.

Torbiele piersi

Piersi kobiety są narządami gruczołowymi, co sprawia, że mają one tendencje do tworzenia torbieli (podobnych do tych, które mogą rosnąć w jajnikach lub nerkach). Torbiele piersi są zazwyczaj łagodne i rzadko ulegają zakażeniu lub zezłośliwieniu. Jeśli pacjentka nie odczuwa z ich powodu dyskomfortu, lekarze nie podejmują żadnych działań leczniczych. Jeśli natomiast dochodzi do pojawienia się dolegliwości bólowych, można przeprowadzić nakłucie torbieli połączone z ewakuacją jej zawartości.

Nowotwór złośliwy – rak piersi

Podejrzenie nowotworu lekarz wysuwa na podstawie obrazu z badania radiologicznego (mammografii). Badania obrazowe odgrywają jedynie rolę pomocniczą i pozwalają na określenie kierunku diagnostyki danego guzka. Aby ostatecznie rozstrzygnąć, czy dana zmiana jest rakiem piersi, należy wykonać biopsję piersi, nakłuwając ją cienką igłą i pobierając podejrzany wycinek do badania histopatologicznego. Ostateczne rozpoznanie raka, stawiane jest zawsze na podstawie wyniku badania oglądania komórek pod mikroskopem.

Czynniki onkogenne

Mówiąc o czynnikach kancerogennych, wypada najpierw pokrótce wyjaśnić ten termin, nie dla wszystkich zapewne zrozumiały. Otóż czynnikiem rakotwórczym nazywamy składnik środowiska, który powoduje zainicjowanie mutacji w materiale genetycznym żywej komórki, co z kolei prowadzi do niekontrolowanych podziałów i procesu nowotworzenia.

Tradycyjnie wyróżnia się dwa rodzaje takowych czynników, są to kancerogeny i kokancerogeny. Pierwsze z nich charakteryzują się tym, że samodzielnie potrafią wywołać ową zmianę w strukturze DNA, czego skutkiem jest transformacja. Kokancerogeny natomiast same w sobie nie mogą być bezpośrednią przyczyną mutacji, jednak swoim działaniem tworzą odpowiednie warunki dla innych czynników – w razie ekspozycji na kancerogen, dochodzi do zapoczątkowania procesu nowotworzenia. Kancerogeny tradycyjnie dzieli się według przynależności do jednej z kilku grup, na przykład czynników fizycznych lub chemicznych.

Czynniki fizyczne

Do pierwszej grupy możemy przede wszystkim zaliczyć promieniowanie jonizujące, które ze względu na przekazywaną dużą energię, powoduje rozerwanie obu nici DNA, co z kolei uniemożliwia prawidłowy odczyt sekwencji. Innym kancerogenem są tu promienie UV, które stymulują powstawanie wiązań pomiędzy elementami kwasu DNA leżącymi obok siebie w jednym łańcuchu (tak zwane dimery tymidynowe). Do czynników powodujących nowotwory możemy zaliczyć również wysoką temperaturę, która wpływa na tempo reakcji i pracy enzymów niezbędnych do prawidłowej syntezy DNA.

Czynniki chemiczne

Mutagenem z grupy chemicznej jest na przykład kwas azotowy (III), który powoduje zmianę jednej z zasad azotowych, czego skutkiem jest kodowanie innego aminokwasu. Poza tym, działanie onkogenne wykazuje również iperyt, nadtlenek wodoru oraz amoniak – wszystkie te substancje powodują włączanie do łańcucha DNA zmodyfikowanych cząsteczek, zawierających niepożądane elementy, np. atomy innych pierwiastków, naturalnie tam niewystępujących.

Kolejnym czynnikiem rakotwórczym jest popularny chlorek winylu, czyli monomer znanego tworzywa sztucznego – PCV. Oprócz tego, działanie wywołujące modyfikacje w materiale genetycznym wykazują liczne pierwiastki chemiczne, takie jak: arsen, nikiel, ołów.

Czynniki biologiczne

Do czynników biologicznych zalicza się przede wszystkim wirusy onkogenne, które wszczepiając swój materiał genetyczny do komórki nie zabijają jej, ale powodują jej nowotworową transformację. Do takich patogenów zaliczamy między innymi wirus HIV oraz HPV. Oprócz wirusów, mutacje wywołują także inne drobnoustroje, takie jak: Helicobacter Pylori oraz Schistosoma haematobium.

Rak piersi
Oceń Artykuł

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here